Piktogramy informacyjne w obiektach publicznych
Urzędy, dworce, centra handlowe, szpitale, muzea to przykłady przestrzeni, z których codziennie korzystają użytkownicy o zróżnicowanych potrzebach i kompetencjach językowych. W takich warunkach bardzo ważna jest czytelna i skuteczna komunikacja. Piktogramy informacyjne w obiektach publicznych ułatwiają użytkownikom korzystanie z przestrzeni. Czym charakteryzują się tego typu znaki i dlaczego warto je stosować?
Czym są piktogramy informacyjne BHP?
Piktogramy informacyjne BHP są powszechnie stosowane do oznakowania różnego rodzaju przestrzeni, m.in. obiektów publicznych i miejsc pracy. Jak wyglądają? To charakterystyczne biało-niebieskie znaki, na których umieszczona jest prosta, zrozumiała dla użytkowników grafika. Na białym tle, wewnątrz niebieskiej obwódki, znajduje się niebieski piktogram. Są również piktogramy, które mają niebieskie tło, a obwódka i piktogram są koloru białego. Chociaż piktogramy są łatwe do odczytania, niekiedy pod grafiką umieszczona jest krótka informacja słowna. Takie rozwiązanie pozwala doprecyzować znaczenie piktogramu i uniknąć ewentualnych nieporozumień.
Piktogramy informacyjne nie należą do znaków bezpieczeństwa, a ich stosowanie nie jest w żaden sposób regulowane przez przepisy, jak np. w przypadku znaków ochrony ppoż., znaków ewakuacyjnych czy znaków BHP nakazu, zakazu, ostrzegawczych i informacyjnych w miejscu pracy. Oznakowanie nimi obiektu leży jedynie w gestii właściciela lub zarządcy danej przestrzeni. I chociaż stosowanie piktogramów informacyjnych nie jest obowiązkowe, bywają bardzo użyteczne – warto wykorzystać je do oznakowania obiektu.
Czym się charakteryzują i dlaczego warto stosować piktogramy informacyjne w obiektach publicznych?
Skuteczność oznakowania w obiektach publicznych zależy przede wszystkim od widoczności znaków, ich czytelności oraz od intuicyjności przekazu. Odpowiednio rozmieszczone, dobrej jakości piktogramy informacyjne doskonale sprawdzają się do przekazywania użytkownikom różnych informacji.
Piktogramy – uproszczone znaki graficzne – przekazują informacje szybko, jednoznacznie, w sposób zrozumiały, niezależnie od tego, jakim językiem posługuje się odbiorca, jakie ma wykształcenie i możliwości poznawcze (w przeciwieństwo do tabliczek z komunikatami tekstowymi). Forma graficzna, oparta na prostych kształtach i uniwersalnych symbolach, minimalizuje ryzyko błędnej interpretacji.
Jedną z najistotniejszych cech piktogramów informacyjnych jest ich uniwersalność i jednoznaczność przekazu. Zaprojektowane są w taki sposób, aby znajdująca się na znaku grafika była zrozumiała dla wszystkich użytkowników, również tych, którzy nie posługują się lokalnym językiem. Z tego względu piktogramy informacyjne doskonale sprawdzają się w miejscach takich jak np. dworce, lotniska, muzea i inne obiekty często odwiedzane przez turystów.
Znaki charakteryzują się też prostotą formy. Znajdujące się na nich rysunki są dość minimalistyczne i pozbawione zbędnych detali, które mogłyby utrudniać zrozumienie znaku. Piktogramy informacyjne są zaprojektowane w taki sposób, aby uzyskać maksimum efektywności przekazu przy minimalnym użyciu środków. Oznacza to redukcję treści do niezbędnego minimum przy jednoczesnym zachowaniu pełnej czytelności i jednoznaczności informacji.
Jaką funkcję pełnią piktogramy informacyjne BHP?
Piktogramy informacyjne pomagają użytkownikom w korzystaniu z przestrzeni. Odpowiednie oznakowanie sprawia, że staje się ona bardziej przyjazna, a korzystanie z niej – komfortowe. Dzięki swojej formie stanowią skuteczne narzędzie komunikacji, uzupełniające lub w pełni zastępujące przekaz tekstowy.
W obiektach publicznych piktogramy służą przede wszystkim do lokalizacji i oznaczania funkcji pomieszczeń oraz elementów infrastruktury, np. recepcji, toalet, parkingów, udogodnień dla osób niepełnosprawnych, wind, schodów, punktów informacyjnych, wyjść, punktów usługowych. Znaki pozwalają szybko zorientować się w przestrzeni i odnaleźć dane miejsce bez błądzenia i bez konieczności pytania obsługi obiektu.
Piktogramy informacyjne mogą także przekazywać informacje dotyczące zasad zachowania się w danym miejscu. W tym kontekście pomagają zachować porządek. Za pomocą prostych symboli możliwe jest wskazanie użytkownikom, jakie postępowanie jest konieczne lub pożądane, a jakie nie jest akceptowalne – bez rozbudowanych komunikatów tekstowych i regulaminów. W obiektach publicznych mogą informować np. o konieczności zachowania ciszy, zachowania odstępu w kolejce, zakazie wnoszenia jedzenia lub napojów, zakazie wprowadzania zwierząt. Są łatwe do zrozumienia i często lepiej przyjmowane przez użytkowników, ponieważ nie mają charakteru nakazowego, a informacyjny.
Jakich błędów unikać przy stosowaniu piktogramów informacyjnych?
Piktogramy informacyjnie są łatwe do zrozumienia, poprawiają funkcjonalność przestrzeni, wpływają na komfort użytkowników. Jednak skuteczność nawet najlepiej zaprojektowanych znaków może być ograniczona przez błędy związane np. z niewłaściwym umiejscowieniem tabliczek czy ich słabą jakością.
- Nadmiar znaków. Umieszczanie zbyt wielu znaków w jednym miejscu lub łączenie ich z rozbudowanymi opisami negatywnie wpływa na czytelność informacji, które mają przekazywać. Przy nadmiarze znaków użytkownicy mogą mieć trudności z odszukaniem najważniejszego komunikatu. To sprawia, że piktogramy – które co do zasady mają być zrozumiałe i łatwe do odczytania – przestają pełnić swoją funkcję.
- Niewłaściwe umiejscowienie znaków. Piktogramy muszą być dobrze widoczne, dlatego bardzo ważne jest montowanie ich we właściwych miejscach. Znaki umieszczone zbyt wysoko lub zbyt nisko, poza naturalnym polem widzenia, w miejscach ukrytych i trudno dostępnych, o słabym oświetleniu można bardzo łatwo przeoczyć, a to z kolei sprawia, że są one właściwie bezużyteczne.
- Piktogramy słabej jakości. Wybierając znaki, warto stawiać przede wszystkim na jakość wykonania i odporność na niekorzystne czynniki. Nieczytelne lub rozmazane kształty, widoczne piksele czy zbyt mały kontrast kolorystyczny sprawiają, że znaki mogą być trudne do odczytania. Znaki słabej jakości są bardziej podatne na zniszczenia, które również mogą prowadzić do obniżenia ich czytelności.
- Niewłaściwe podłoże znaku. Piktogramy informacyjne mogą być wykonane na różnych podłożach – najczęściej stosuje się folię samoprzylepną lub płytę PCV. Wybór powinien być dostosowany do warunków eksploatacyjnych i miejsca montażu. Wewnątrz budynków dobrze sprawdzą się znaki na folii, jednak w przypadku znaków umieszczanych na zewnątrz, narażonych np. na działanie wilgoci, lepszym wyborem będzie płyta PCV. Znaki niedostosowane do warunków środowiskowych mogą szybciej ulec zniszczeniu – wiąże się to nie tylko z obniżeniem czytelności oznakowania, ale i dodatkowymi kosztami związanymi z wymianą znaków.
- Niewłaściwie dobrany rozmiar piktogramów. Rozmiar znaku wpływa na jego czytelność i skuteczność w przekazywaniu informacji. Zbyt mały znak może być trudny do zauważenia. Optymalny rozmiar powinien być dostosowany m.in. do miejsca montażu, rodzaju przestrzeni oraz tego, z jakiej odległości znak ma być widoczny dla użytkownika.
Piktogramy informacyjne w obiektach publicznych – FAQ
Tak – piktogramy są zaprojektowane w taki sposób, aby skutecznie przekazywać informacje bez konieczności umieszczania oznaczenia słownego. Jednak w wielu sytuacjach sprawdzają się znaki łączące piktogramy z prostymi, krótkimi komunikatami tekstowymi, które doprecyzowują znaczenie znaku i minimalizują ryzyko błędnej interpretacji znaku.
Do najczęstszych błędów należą: nadmiar oznaczeń, niewłaściwe umiejscowienie znaków, niska jakość znaku, niedostosowanie podłoża znaku do warunków środowiskowych, zbyt mały lub zbyt duży rozmiar znaku.
Piktogramy informacyjne mogą wskazywać lokalizację pomieszczeń i różnych punktów, funkcję pomieszczeń, dostępność udogodnień (np. dla osób z niepełnosprawnościami). Bardzo często piktogramy stosuje się, aby wskazać użytkownikom zasady zachowania w danym miejscu, np. konieczność zachowania ciszy, zakaz wstępu z jedzeniem itp.
