Drabina pożarnicza a drabina ewakuacyjna – zastosowanie i oznakowanie
W sytuacji zagrożenia bardzo ważne jest, aby odpowiednie służby oraz użytkownicy mogli szybko zidentyfikować miejsca, w których znajduje się sprzęt niezbędny do prowadzenia działań ratunkowych lub ewakuacji. W celu ich wskazaniach stosuje się znaki bezpieczeństwa spełniające Polskie Normy – znaki ewakuacyjne oraz znaki ochrony przeciwpożarowej. Wśród nich można znaleźć dwa, które są do siebie bardzo podobne. To znaki „drabina pożarnicza (pożarowa)” i „drabina ewakuacyjna”. Czy dotyczą tego samego sprzętu i czy można stosować je zamiennie?
Drabina pożarnicza a drabina ewakuacyjna
Drabiny mogą pełnić różne funkcje – jako sprzęt ochrony przeciwpożarowej i podczas ewakuacji. Rozróżnienie ich przeznaczenia jest istotne ze względów technicznych i wpływa także na sposób organizacji bezpieczeństwa pożarowego w obiekcie. Zasadniczo drabina pożarnicza (pożarowa) jest wyposażeniem wykorzystywanym do działań przez służby ratownicze, natomiast drabina ewakuacyjna jest sprzętem umożliwiającym opuszczenie obiektu w sytuacji zagrożenia. Nie każda drabina pożarowa nadaje się do prowadzenia ewakuacji.
Drabiny pożarnicze (pożarowe)
Drabiny pożarniczeto sprzęt wykorzystywany przez straż pożarną podczas działań ratowniczych. Istnieją różne rodzaje takich drabin i w zależności od konkretnego rodzaju mają one różne przeznaczenie. Mogą być wykorzystywane przy gaszeniu – do podawania prądów gaśniczych, pozwalają uzyskać dostęp do określonych miejsc, niektóre drabiny pozwalają budować przeprawy poziome, np. przez dachy, czy przechodzić po kruchym lodzie. Niektóre drabiny pożarowe mogą być stosowane także do ewakuacji, np. przy znoszeniu poszkodowanych. Wymagania dla drabin przenośnych stosowanych przez straż pożarną określa norma PN-EN 1147:2010. Tego typu drabin nie należy utożsamiać z wyposażeniem budynku przeznaczonym do samodzielnego korzystania przez jego użytkowników podczas ewakuacji.
Drabiny ewakuacyjne
Drabiny ewakuacyjneumożliwiają – w razie pożaru lub inne sytuacji stwarzającej zagrożenie –wydostanie się z budynku. W określonych sytuacjach mogą być przewidziane jako element rozwiązania ewakuacyjnego. Wymagania dotyczące stałych drabin ewakuacyjnych stosowanych w celach ochrony ppoż. opisuje przede wszystkim norma DIN 14094-1. Norma PN-EN ISO 12122 opisuje wymagania dla stałych drabin i innych środków dostępu w celach obsługi, konserwacji i kontroli maszyn. Jeśli drabina w obiekcie przemysłowym służy jednocześnie jako dojście do urządzeń oraz element drogi ewakuacyjnej, norma ta może znajdować zastosowanie do drabin ewakuacyjnych. Jeśli chodzi o polskie przepisy techniczno-budowalne, wymagania dla drabin ewakuacyjnych oraz to, kiedy mogą być stosowane określa rozporządzenie w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.
Kiedy może być stosowana drabina ewakuacyjna?W budynkach PM, czyli produkcyjnych i magazynowych, w których wymagana jest druga droga ewakuacyjna dla ludzi z wyższej kondygnacji. Dopuszczalne jest stosowanie na tej drodze drabiny ewakuacyjnej, prowadzącej na dach nad niższą kondygnację lub na poziom terenu, jeśli liczba osób przebywających jednocześnie na wyższej kondygnacji nie przekracza 50, a w budynkach z pomieszczeniami zagrożonymi wybuchem – 15. Przepisy te nie dotyczą zakładów pracy chronionej.
Gdzie umieszcza się drabiny ewakuacyjne? Należy je umieszczać w miejscach łatwo dostępnych. Zabronione jest umieszczanie ich naprzeciw świetlików i okien.
Wymagania dla drabin ewakuacyjnych. Drabiny ewakuacyjne mogą być bez obręczy ochronnych, gdy różnica wysokości nie przekracza 3 m. Muszą jednak spełniać wymagania podane w § 101 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Zgodnie z jego zapisami szerokość drabin powinna wynosić co najmniej 0,5 m, a odstępy między szczeblami nie mogą być większe nić 0,3 m. Począwszy od wysokości 3 m nad poziomem podłogi, drabiny powinny być zaopatrzone w urządzenia zabezpieczające przed upadkiem, takie jak obręcze ochronne, rozmieszczone w rozstawie nie większym niż 0,8 m, z pionowymi prętami w rozstawie nie większym niż 0,3 m. Odległość drabiny od ściany lub innej konstrukcji, do której jest umocowana, nie może być mniejsza niż 0,15 m, natomiast odległość obręczy ochronnej od drabiny, w miejscu najbardziej od niej oddalonym, nie może być mniejsza niż 0,7 m i większa niż 0,8 m. Spoczniki z balustradą powinny być umieszczone co 8–10 m wysokości drabiny. Górne końce podłużnic (bocznic) drabin powinny być wyprowadzone co najmniej 0,75 m nad poziomem wejścia (pomostu), jeśli nie zostały zastosowane inne zabezpieczenia przed upadkiem.
Drabina pożarnicza i drabina ewakuacyjna – jak wygląda oznakowanie?
Różne przeznaczenie drabin pożarowych i drabin ewakuacyjnych ma znaczenie przy oznakowaniu obiektu. Znaki powinny jasno wskazywać, jaki sprzęt znajduje się w danym miejscu – należy bezwzględnie stosować właściwe oznakowanie.
Znaki ochrony przeciwpożarowej i znaki ewakuacyjne należą do podstawowych i niezbędnych elementów oznakowania obiektów. Znakami zgodnymi z Polskimi Normami powinny być oznakowane m.in. drogi i wyjścia ewakuacyjne, miejsca usytuowania gaśnic i urządzeń ppoż., miejsca usytuowania elementów sterujących urządzeniami ppoż., dźwigi dla straży pożarnej, drogi pożarowe, drzwi przeciwpożarowe, pomieszczenia z materiałami niebezpiecznymi pożarowo, miejsca zaklasyfikowane jako strefy zagrożenia wybuchem oraz miejsca, w których zlokalizowane są inne sprzęty i urządzenia ważne dla bezpiecznej ewakuacji, działań ratowniczych oraz akcji gaśniczej – w tym drabiny.
Znaki ochrony ppoż. i znaki ewakuacyjne
Normą obowiązującą dla znaków ochrony przeciwpożarowej i znaków ewakuacyjnych – jest norma ISO 7010. Zastąpiła one dotychczasowe normy krajowe: PN-92/N-01256/02 dla znaków ewakuacyjnych i PN-92/N-01256/01 dla znaków ppoż. Warto jednak pamiętać, że wycofanie norm nie jest równoznaczne z koniecznością wymiany oznakowania – oznacza to, że w niektórych miejscach można spotkać się ze znakami starych norm.
Zarówno na znaku „drabina pożarowa”, jak i na znaku „drabina ewakuacyjna” znajduje się podobny piktogram – drabina. Trzeba jednak pamiętać, że znaki zgodne z normą ISO 7010 przekazują informacje nie tylko za pomocą grafiki, ale za pomocą kombinacji kształtu geometrycznego, kolorystyki oraz symbolu graficznego (piktogramu).
Cechy charakterystyczne znaków ewakuacyjnych: prostokątny lub kwadratowy kształt, biały piktogram na zielonym tle.
Cechy charakterystyczne znaków ochrony przeciwpożarowej: prostokąty lub kwadratowy kształt, biały piktogram na czerwonym tle.
Znaki „drabina pożarowa” i „drabina ewakuacyjna” wg normy PN-EN ISO 7010 – porównanie
Znak „drabina pożarnicza” – stara i nowa norma
| drabina pożarowa – norma PN-EN ISO 7010 (nowa norma) | drabina pożarowa – norma PN-92/N-01256/01 (stara norma) |
 |  |
Znaki ewakuacyjne: „drabina ewakuacyjna” i „okno ewakuacyjne z drabiną ewakuacyjną”
Drabina pożarnicza a drabina ewakuacyjna – FAQ
Nie. Znaki odnoszą się do sprzętów, które mają różne funkcje i nie należy tych dwóch terminów traktować zamiennie. Znak „drabina pożarowa” wskazuje miejsce usytuowania drabiny przeznaczonej głównie do działań ratowniczo-gaśniczych – nie każda gaśnica nadaje się do ewakuacji. Znak „drabina ewakuacyjna” wskazuje miejsce usytuowania drabiny umożliwiającej opuszczenie obiektu w sytuacji zagrożenia.
Zarówno na znaku starej normy, jak i na znaku nowej normy znajduje się piktogram przedstawiający drabinę. Na znaku nowej normy PN-EN ISO 7010 znajduje się dodatkowy element graficzny – płomień po prawej stronie drabiny. Płomień jest charakterystycznym elementem dla znaków ochrony przeciwpożarowej normy PN-EN ISO 7010.
Na obu znakach widnieje piktogram przedstawiający drabinę, oba mają kwadratowy kształt. Znak „drabina pożarowa” jest znakiem ochrony przeciwpożarowej – charakterystyczny dla tych znaków jest kolor czerwony, dodatkowo na znakach nowej normy PN-EN ISO znajduje się symbol płomienia. Znak „drabina ewakuacyjna” jest znakiem ewakuacyjnym i charakterystyczny dla tych znaków jest kolor zielony.
