Mandat na autostradzie i drodze ekspresowej
Tak samo jak na innych drogach, mandat na autostradzie i drodze ekspresowej można dostać za każde wykroczenie drogowe, np. przekroczenie prędkości, nieprawidłowe wyprzedzanie czy korzystanie z telefonu podczas jazdy. W taryfikatorze mandatów wymienione są jednak naruszenia obowiązujące wyłącznie na autostradach i drogach ekspresowych. O jakich przepisach warto pamiętać i jakie mandaty grożą za ich nieprzestrzeganie?
Czym się różnią autostrady i drogi ekspresowe od innych dróg?
Autostrady i drogi ekspresowe są szczególnymi rodzajami dróg – oznaczone odpowiednimi znakami drogowymi i przeznaczonymi tylko do ruchu pojazdów samochodowych (z wyłączeniem czterokołowca). Zgodnie z zapisami kodeksu drogowego na autostradzie mogą poruszać się wyłącznie pojazdy samochodowe, które na równej, poziomej jezdni mogą rozwinąć prędkość co najmniej 40 km/h, również jeśli ciągną przyczepę. Na autostradach i drogach ekspresowych obowiązują ogólne przepisy prawa o ruchu drogowym, jednak ustawodawca wprowadził także regulacje szczególne, wynikające z charakteru tych dróg.
Znaki wskazujące koniec i początek autostrady
W celu oznaczenia początku (lub kontynuacji) autostrady stosuje się znak informacyjny D-9 „autostrada”. Umieszcza się go na początku jezdni głównej autostrady, na początkach łącznic wjazdowych, obok znaku E-15c z numerem autostrady, a także na tablicach przeddrogowskazowych i drogowskazach tablicowych umieszczonych na drodze, z której następują wjazd na autostradę. W celu oznaczenia końca autostrady stosuje się znak D-10 „koniec autostrady. Umieszcza się go na końcu jezdni głównej autostrady oraz na łącznicach wyjazdowych.
Znaki wskazujące koniec i początek drogi ekspresowej
Do oznaczania początku (lub kontynuacji) drogi ekspresowej stosuje się znak D-7 „droga ekspresowa”. Umieszcza się go na jej początku, na początku łącznic wjazdowych lub na innych drogach dojazdowych, a także na tablicach przeddrogowskazowych i drogowskazach tablicowych kierujących ruch do drogi ekspresowej, które znajdują się na drodze, z której następuje wjazd na drogę ekspresową. O końcu drogi ekspresowej informuje znak D-9 „koniec drogi ekspresowej”. Umieszcza się go na końcu drogi ekspresowej i na łącznicach wyjazdowych.
Mandat na autostradzie i drodze ekspresowej
Niezachowanie minimalnego odstępu
Zgodnie z kodeksem drogowym kierujący pojazdem podczas przejazdu autostradą i drogą ekspresową ma obowiązek zachować minimalny odstęp między pojazdem, którym kieruje, a pojazdem jadącym przed nim na tym samym pasie ruchu. Odstęp ten (wyrażony w metrach) określa się jako nie mniejszy niż połowa liczby określającej prędkość pojazdu, którym porusza się kierujący, wyrażonej w km/h. Nie dotyczy to manewru wyprzedzania.
Za niezachowanie odstępu grozi mandat od 300 do 500 zł i 5 punktów karnych.
Jazda pod prąd
Jazda pod prąd na autostradzie lub drodze ekspresowej należy do najpoważniejszych naruszeń przepisów ruchu drogowego. Pojazd poruszający się w kierunku przeciwnym do wyznaczonego, np. wskutek wjazdu pod zakaz lub zawrócenia w niedozwolonym miejscu, stwarza bezpośrednie zagrożenie dla zdrowia i życia innych uczestników ruchu.
Art. 22 ust. 6 zabrania zawracania na autostradach i na drogach ekspresowych (z wyjątkiem skrzyżowania lub miejsca do tego przeznaczonego na drodze ekspresowej).
Za jazdę w kierunku przeciwnym niż wynikający z ustawy lub znaków drogowych grozi mandat w wysokości 2000 zł i 15 punktów karnych, za naruszenie zakazu zawracania jest to 12 punktów karnych.
Cofanie
Cofanie na autostradzie i drodze ekspresowej jest zabronione – mówi o tym art. 23 ust. 2 kodeksu drogowego. Zakaz dotyczy zarówno jezdni głównej, jak i pasa awaryjnego oraz węzłów. Nawet jeśli kierowca ominie zjazd lub pomyli trasę, nie może cofać w celu skorygowania pomyłki – powinien kontynuować jazdę do najbliższego węzła i tam zawrócić zgodnie z organizacją ruchu.
Za naruszenie zakazu cofania grozi mandat w wysokości 300 zł i 10 pkt karnych.
Wjazd pojazdem niedopuszczonym na ruchu na autostradzie i drodze ekspresowej
Art. 45 ust. 1 pkt 4 kodeksu drogowego zabrania wykorzystywania drogi lub poszczególnych jej części w sposób niezgodny z jej przeznaczeniem. Po autostradach i drogach ekspresowych mogą poruszać się wyłącznie pojazdy samochodowe (z wyłączeniem czterokołowców). Dodatkowo przepisy wskazują, że na autostrady wjeżdżać mogą jedynie takie pojazdy, które mogą rozwinąć prędkość co najmniej 40 km/h. Wjazd pojazdem, który nie spełnia tych wymogów, np. rowerem, ciągnikiem czy pojazdem wolnobieżnym, jest wzabroniony.
Za wjazd pojazdem na autostradę lub drogę ekspresową pojazdem, dla ruchu którego drogi te nie są przeznaczone grozi mandat w wysokości 250 zł.
Zatrzymanie lub postój w miejscu niedozwolonym
Na autostradach i drogach ekspresowych zatrzymywanie się lub postój dozwolone są wyłącznie w miejscach wyznaczonych, takich jak strefy odpoczynku dla kierowców (MOP), parkingi czy zatoki awaryjne. Zatrzymanie oraz postój na pasie ruchu lub w innym niedozwolonym miejscu, nawet na krótki czas, stanowi poważne zagrożenie dla bezpieczeństwa ruchu. Zakaz wynika z art. 49 ust. 3 kodeksu drogowego.
Za zatrzymanie lub postój w miejscach innych niż wyznaczone w tym celu grozi mandat w wysokości 300 zł i 1 punkt karny.
Nieusunięcie unieruchomionego pojazdu i brak ostrzeżenia innych kierowców
Zgodnie z zapisami art. 49 ust. 3 kodeksu drogowego zabroniony jest postój na autostradzie i drodze ekspresowej w miejscach innych niż do tego przeznaczone. Dalsza część tego artykułu wskazuje, że jeśli unieruchomienie pojazdu nastąpiło z przyczyn technicznych, kierujący pojazdem ma obowiązek usunąć pojazd z jezdni oraz ostrzec innych uczestników ruchu.
Za nieusunięcie z jezdni pojazdu unieruchomionego z przyczyn technicznych oraz nieostrzeganie innych uczestników ruchu grozi mandat w wysokości 300 zł i 1 punkt karny.
Niesygnalizowanie lub niewłaściwe sygnalizowanie postoju pojazdu z powodu awarii lub wypadku
Przepisy wskazują, że na autostradach i drogach ekspresowych postój pojazdu lub przyczepy z powodu uszkodzenia albo wypadku należy sygnalizować w każdym przypadku. W tym celu konieczne jest: włączenie świateł awaryjnych (jeśli pojazd nie jest w nie wyposażony, należy włączyć światła pozycyjne) oraz umieszczenie trójkąta odblaskowego – w odległości 100 m za pojazdem, na jezdni lub poboczu, odpowiednio do miejsca unieruchomienia pojazdu.
Za niesygnalizowanie lub niewłaściwe sygnalizowanie postoju pojazdu silnikowego z powodu uszkodzenia lub wypadku grozi mandat w wysokości 300 zł i 1 punkt karny.
Przekroczenie prędkości
Przekroczenie dopuszczalnej prędkości to jedno z najczęstszych wykroczeń popełnianych na autostradach i drogach ekspresowych, chociaż limity są tu wyższe niż na innych drogach. Prędkość dopuszczalna na autostradzie wynosi 140 km/h, na drodze ekspresowej dwujezdniowej – 120 km/h, natomiast na drodze ekspresowej jednojezdniowej – 100 km/h.
| Przekroczenie dopuszczalnej prędkości | Mandat | Punkty karne |
| do 10 km/h | 50 | 1 |
| o 11–15 km/h | 100 | 2 |
| o 16–20 km/h | 200 | 3 |
| o 21–25 km/h | 300 | 5 |
| o 26–30 km/h | 400 | 7 |
| o 31–40 km/h | 800/1600* | 9 |
| o 41–50 km/h | 1000/2000* | 11 |
| o 51–60 km/h | 1500/3000* | 13 |
| o 61–70 km/h | 2000/4000* | 14 |
| o 70 km/h i więcej | 2500/5000* | 15 |
*W przypadku recydywy.
Mandat na autostradzie i drodze ekspresowej – FAQ
Nie. Kierowca może otrzymać mandat w każdym przypadku, jeśli narusza przepisy drogowe, np. za przekroczenie prędkości, nieprawidłowe wyprzedzanie czy korzystanie z telefonu podczas jazdy.
Na autostradzie można poruszać się z prędkości 140 km/h. Na drodze ekspresowej dwujezdniowej obowiązuje ograniczenie prędkości do 120 km/h, a na drodze ekspresowej jednojezdniowej – 100 km/h.
Na autostradach i drogach ekspresowych obowiązuje zakaz cofania. W przypadku przegapienia zjazdu należy kontynuować jazdę do najbliższego węzła. Za cofanie można zostać ukaranym mandatem w wysokości 300 zł i 10 punktami karnymi.
