Oznakowanie punktów schronienia
30 września 2026 r. weszły w życie nowe przepisy regulujące kwestię oznakowania punktów schronienia. W całym kraju mają pojawić się nowe znaki, dzięki którym oznakowanie takich miejsc ma być szybsze i bardziej intuicyjne dla mieszkańców. Czym jest punkt schronienia jak wygląda prawidłowe oznakowanie punktów schronienia? Sprawdzamy, jak wyglądają nowe znaki, gdzie powinny zostać umieszczone i do kiedy należy dostosować obiekt do obowiązujących wymogów.
Nowe przepisy dotyczące oznakowania punktów schronienia
Czym są punkty schronienia?
Punkty schronienia są jednym z elementów systemu ochrony ludności i obrony cywilnej. Przeznaczone są do doraźnej ochrony ludzi w sytuacji kryzysowej. Odpowiednio przystosowane miejsca pozwalają bezpiecznie schronić się osobom znajdującym się na obszarze zagrożenia.
Art. 82 ustawy z dnia 5 grudnia 2024 r. o ochronie ludności i obronie cywilnej wskazuje, że w celu ochrony ludności przed zagrożeniami powstałymi w wyniku klęsk żywiołowych, zdarzeń o charakterze terrorystycznym lub działań wojennych wykorzystuje się obiekty zbiorowej ochrony i punkty schronienia.
Zgodnie z art. 84a wspomnianej ustawy punkty schronienia to miejsca przydatne do tymczasowego ukrycia ludzi, w obiektach budowlanych albo innych miejscach, zapewniające spełnienie podstawowej funkcji ochronnej przed nagłymi niebezpiecznymi zjawiskami pogodowymi oraz skutkami użycia konwencjonalnych środków rażenia, w szczególności odłamkami.
Warto podkreślić, że punkt schronienia nie jest tym samym co schron. Schrony oraz ukrycia to specjalnie przygotowane obiekty o podwyższonych parametrach ochronnych, podczas gdy punkty schronienia zapewniają podstawowy poziom zabezpieczenia – mają umożliwić szybkie ukrycie się w przypadku wystąpienia określonego rodzaju zagrożenia. Rozróżnienie to ma istotne znaczenie w kontekście oznakowania.
Rozporządzenie w sprawie ochrony ppoż.
Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 września 2026 r. wprowadziło nowe obowiązki związane z oznakowaniem obiektów. W przepisach przeciwpożarowych pojawił się zapis dotyczący oznakowania punktów schronienia. Zgodnie z dodanym § 4 ust. 2 pkt 7: właściciele, zarządcy lub użytkownicy budynków oraz placów składowych i wiat (z wyjątkiem budynków mieszkalnych jednorodzinnych) oznakowują punkty schronienia, o których mowa w art. 84a ustawy z dnia 5 grudnia 2024 r. o ochronie ludności i obronie cywilnej. Punkty schronienia powinny być oznakowane w sposób określony w nowym załączniku 1a do rozporządzenia. Nowelizacja nie pozostawia więc swobody w zakresie wyglądu oznaczeń – musi być ono jednolite i zgodne z urzędowym wzorem, niezależnie od rodzaju obiektu czy jego lokalizacji.
Ile czasu jest na oznakowanie punktów schronienia odpowiednimi znakami?
Przepisy określają również termin dostosowania punktów schronienia do nowych wymagań. Punkty schronienia zidentyfikowane przed dniem wejścia w życie rozporządzenia (30 września 2026 r.) należy oznakować w sposób określony w załączniku 1a niezwłocznie, jednak nie później niż do 31 grudnia 2026 r.
Właściciele, zarządcy i użytkownicy obiektów, na których spoczywa obowiązek, nie powinni odkładać jego realizacji do końca ruchu. Przepisy posługują się określeniem „niezwłocznie”, a wskazana data stanowi termin graniczny, do którego oznakowanie musi zostać wykonane. Podmioty odpowiedzialne za nieruchomości objęte przepisami powinny zweryfikować, czy dany obiekt został zakwalifikowany jako punkt schronienia oraz czy wymagane oznaczenia zostały już zamontowane.
| Najlepszym rozwiązaniem jest jak najszybsze przygotowanie i umieszczenie oznaczeń zgodnych z urzędowym wzorem – dzięki temu punkt schronienia będzie prawidłowo oznakowany, a obiekt będzie spełniał wymagania wynikające z wprowadzonych przepisów. |
Jak wyglądają nowe znaki punktów schronienia?
Przepisy wprowadzają jednolity wzór oznakowania punktów schronienia, który ma być stosowany na terenie całego kraju. Dzięki temu w razie zagrożenia obiekty tego typu będą łatwo rozpoznawalne. Oznakowanie składa się z dwóch elementów: międzynarodowego znaku obrony cywilnej oraz tabliczki z napisem „PUNKT SCHRONIENIA”. Załącznik 1a do rozporządzenia w sprawie ochrony ppoż. określa szczegółowe parametry znaków dotyczące wymiarów oraz kolorystyki, która zdefiniowana została w standardzie CMYK.
Międzynarodowy znak obrony cywilnej
Międzynarodowy znak obrony cywilnej – trójkąt równoboczny w kolorze niebieskim (CMYK 88, 63, 11, 25) umieszczony na tle w kolorze pomarańczowym (CMYK 0, 50, 96, 0).
Znak stosuje się w postaci:
- tabliczki o wymiarach 200 x 200 mm – umieszczanej na budynku,
- naklejki o wymiarach 80 x 80 mm – umieszczanej w górnym prawym rogu na drzwiach wejściowych do budynku, w którym znajduje się punkt schronienie, oraz na drzwiach do punktu schronienia.
Tabliczka z napisem „PUNKT SCHRONIENIA”
Drugim obowiązkowym elementem oznakowania jest tabliczka z napisem „PUNKT SCHRONIENIA”. Zgodnie ze wzorem jest to tabliczka w kolorze zielonym (CMYK 90, 10, 80, 0) z napisem koloru białego. Tabliczkę o wymiarach 100 x 200 mm umieszcza się pod międzynarodowym znakiem obrony cywilnej.
Gdzie umieścić znaki wskazujące lokalizację punktu schronienia?
| Międzynarodowy znak obrony cywilnej (niebieski trójkąt na pomarańczowym tle)  | Na zewnątrz: ✅ na budynku – tablica o wymiarach 20 x 20 cm (200 x 200 mm) ✅ na drzwiach wejściowych do budynku – w górnym prawym rogu drzwi – naklejka o wymiarach 8 x 8 cm (80 x 80 mm) Wewnątrz: ✅ na drzwiach do punktu schronienia – w górnym prawym rogu drzwi – naklejka o wymiarach 8 x 8 cm (80 x 80 mm) |
| Tabliczka z napisem „PUNKT SCHRONIENIA” (zielona tablica z białym napisem)  | Na zewnątrz: ✅ na budynku, pod tablicą z międzynarodowym znakiem obrony cywilnej – tablica o wymiarach 10 x 20 cm (100 x 200 mm) |
Dlaczego wprowadzono ujednolicone oznakowanie punktów schronienia?
Wprowadzenie nowego oznakowania związane jest z realizacją przepisów dotyczących ochrony ludności i obrony cywilnej. Nowelizacja rozporządzenia w sprawie ochrony ppoż. nakłada obowiązek oznakowania obiektów zidentyfikowanych jako punkty schronienia i określa wzory znaków, które powinny być w tym celu stosowane. Jednolity system oznakowania pozwala stworzyć spójny system informacji o miejscach schronienia na terenie całego kraju. Ułatwia to funkcjonowanie systemu ochrony ludności i pozwala na sprawne kierowanie ludzi do odpowiednich obiektów w przypadku sytuacji kryzysowej. Możliwość szybkiego zlokalizowania miejsc przeznaczonych do czasowego ukrycia w razie zagrożenia
Właściciele, zarządcy i użytkownicy obiektów muszą pamiętać, że nowe oznakowanie nie jest rekomendacją, lecz jednym z obowiązkowych elementów oznakowania i wynika z obowiązujących przepisów. Znaczenie ma nie tylko znajomość wzorów nowych znaków, ale także ich prawidłowe umieszczenie w miejscach wskazanych przez regulacje. W razie alarmu właściciele mają obowiązek udostępniania punktu schronienia.
Oznakowanie punktów schronienia – FAQ
Informacje dotyczące lokalizacji punktów schronienia można znaleźć na stronie gdziesieukryc.pl.
Zgodnie z przepisami ppoż. obiekty zidentyfikowane jako punkty schronienia przed dniem wejścia w życie nowych przepisów (przed 30.09.2026 r.) powinny zostać oznakowane niezwłocznie, najpóźniej do 31.12.2026 r.
Do oznakowania punktów schronów stosuje się dwa znaki: międzynarodowy znak obrony cywilnej oraz zieloną tablicę z napisem „PUNKT SCHRONIENIA”.
Wzory znaków, jakimi należy oznakować punkty schronienia, znajdują się w załączniku 1a do rozporządzenia w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów.
