Śliska jezdnia – znak A-15 i inne znaki drogowe ostrzegające przed ryzykiem utraty przyczepności
Duża część wypadków drogowych spowodowana jest niedostosowaniem prędkości do warunków panujących na drodze. Mokry lub oblodzony asfalt, zalegające liście czy nagła zmiana nawierzchni drogi mogą spowodować wydłużenie drogi hamowania, utratę przyczepności i kontroli nad pojazdem, a w skrajnych sytuacjach – wypadnięcie z trasy lub kolizję. Przed ryzykiem wpadnięcia w poślizg ostrzega znak A-15 „śliska jezdnia”. Jakie jeszcze znaki mogą wskazywać na śliską nawierzchnię?
Jakie znaki ostrzegają o ryzyku utraty przyczepności?
Znak ostrzegawczy A-15 „śliska jezdnia”
O możliwości poślizgu pojazdu ostrzega znak ostrzegawczy A-15 „śliska jezdnia”. Ustawia się go przed odcinkami drogi stanowiącymi niebezpieczeństwo dla ruchu z powodu zmniejszonej szorstkości jezdni, której kierujący może się nie spodziewać, a spowodowanej:
- zmianą rodzaju nawierzchni – np. przejazd z gładkiego asfaltu na kostkę brukową czy płyty betonowe – zmiana rodzaju nawierzchni oznacza zmianę współczynnika tarcia i może spowodować poślizg, zanim kierowca zdąży zareagować;
- różnym czasem układania nawierzchni tego samego rodzaju – świeżo położony asfalt może zachowywać się inaczej i charakteryzować się inną przyczepnością niż starsza, bardziej zużyta warstwa drogi, a kierowca nie zawsze jest w stanie zauważyć tę różnicę;
- stałym lub okresowym zawilgoceniem jezdni – mogą to być np. odcinki zacienione, znajdujące się w okolicach cieków wodnych, miejsca, gdzie woda spływa z przydrożnych skarp –nawierzchnia może pozostawać mokra nawet wtedy, gdy pozostałą część drogi jest sucha.
Sytuacje, gdy zmiana przyczepności następuje nagle są szczególnie niebezpieczne. W takich miejscach pojazd może zachowywać się inaczej niż wcześnie, zwłaszcza przy hamowaniu czy pokonywania zakrętu.
Znak ostrzegawczy A-30 „inne niebezpieczeństwo” z tabliczką T-15
Znak A-30 „inne niebezpieczeństwo” ostrzega o zbliżaniu się do niebezpiecznych miejsc innych niż te, o których uprzedzają znaki od A-1 do A-29 i od A-31 do A-34. Stosuje się go łącznie z tabliczkami, które za pomocą symbolu i/lub napisu wskazują, o jakim rodzaju niebezpieczeństwa uprzedza znak. W przypadku śliskiej nawierzchni stosuję się tabliczkę T-15. Takie oznakowanie umieszcza się przed miejscami częstych wypadków lub kolizji spowodowanych śliską nawierzchnią drogi występującą w czasie lub po opadach deszczu albo mżawki.
O ile znak A-15 ostrzega przed zagrożeniem wynikającym z pewnych właściwości nawierzchni, o tyle połączenie znaku A-30 z tabliczką T-15 wskazuje, że zagrożenie pojawia się w czasie opadów deszczu lub mżawki albo bezpośrednio po nich. Występowanie zagrożenia zależy więc od bieżących warunków atmosferycznych, a nie od stałych cech nawierzchni. Dodatkowo znak A-30 z tabliczką T-15 umieszcza się w miejscach częstych kolizji. Oznacza to, że oznakowanie nie jest jedynie ostrzeżeniem prewencyjnym, ale uzasadnione jest wcześniejszymi zdarzeniami.
Znak ostrzegawczy A-32 „oszronienie jezdni”
Znak A-32 ostrzega z kolei o mogącym występować na drodze oszronieniu jezdni lub gołoledzi. Zgodnie z przepisami stosuje się go sezonowo i tylko w określonych miejscach – wyłącznie w okresie zimowym pod mostami i wiaduktami, na których oszronienie jezdni lub gołoledź pojawia się w okresach, gdy nie występuje jeszcze na innych odcinkach drogi, np. na mostach z pomostem stalowym, w pobliżu rzek i zbiorników wodnych, na których często zdarza się lokalne oszronienie jezdni.
Znak A-32 może występować jako znak świetlny. W takim wypadku wskazuje on rzeczywisty stan oszronienia lub oblodzenia jezdni na podstawie pomiarów z urządzeń umieszczonych przy drodze lub na jej nawierzchni.
Oszronienie i gołoledź drastycznie redukują przyczepność opon do nawierzchni. Znacząco pogarszają warunki na drodze i stanowią duże zagrożenie dla bezpieczeństwa ruchu. Gołoledź jest wyjątkowo zdradliwa – to cienka, niemal przezroczysta warstwa lodu na asfalcie. Często nazywana jest czarnym lodem. Jest praktycznie niewidoczna. Kierowca widzi przed sobą pozornie suchą nawierzchnię, nic więc nie sygnalizuję potrzeby zmiany sposobu jazdy. Poślizg na gołoledzi następuje błyskawicznie i bez zapowiedzi. Warstwa szronu również niemal eliminuje tarcie. Szron pojawia się z reguły w nocy i nad ranem. Podobnie jak gołoledź często nie pokrywa drogi równomiernie, ale w przeciwieństwie do niej – zazwyczaj jest widoczny. Podczas gołoledzi i oszronienia droga hamowania wydłuża się kilkukrotnie.
Tym, co wyróżnia znak A-32 spośród pozostałych ostrzeżeń przed ryzykiem poślizgu, jest precyzyjny zakres jego stosowania. Przepisy jasno wskazują w jakich porach roku i w jakich miejscach powinien być ustawiany. Wynika to z charakterystyki tych miejsc – mosty i wiadukty, pozbawione kontaktu z gruntem, tracą ciepło szybciej niż drogi, natomiast bliskość wody zwiększa wilgotność powietrza i sprzyja tworzeniu się szronu oraz gołoledzi nawet przy temperaturach oscylujących wokół zera.
Co wpływa na drogę hamowania?
Na drogę hamowania – czyli dystans, jaki samochód pokonuje od momentu rozpoczęcia hamowania do całkowitego zatrzymania – wpływa szereg czynników. To m.in.:
- prędkość pojazdu – im szybciej się porusza, tym dłuższa droga hamowania;
- masa pojazdu i obciążenie – cięższy samochód, np. przewożący dużo ładunków, ma dłuższą drogę hamowania;
- stan nawierzchni – morka jezdnia, warstwa błota, liści lub śniegu zmniejszają przyczepność opon i wydłużają drogę hamowania (przy prędkości 50 km/h droga hamowania na suchej nawierzchni wynosi ok. 25 m, na mokrej – ok. 40 m, na oblodzonej – ok. 110 m);
- warunki atmosferyczne – deszcz, śnieg, gołoledź, mgła nie tylko wpływają na zmniejszenie przyczepności kół do podłoża, ale mogą także utrudniać widoczność i wydłużać czas reakcji kierowcy;
- stan techniczny pojazdu i opon – opony w dobrym stanie i przystosowane do pory roku zwiększają przyczepność do nawierzchni, natomiast sprawny układ hamulcowy są kluczowe dla bezpiecznego hamowania;
- reakcja kierowcy i sposób hamowania – zmęczenie lub nieuwaga opóźniają reakcję, co może znacząco wydłużyć drogę zatrzymania; ważna jest również technika hamowania – gwałtowne hamowanie może spowodować poślizg, hamowanie pulsacyjne pozwala utrzymać kontrolę nad pojazdem i uniknąć blokady kół.
Śliska jezdnia – jak uniknąć zagrożenia?
Ryzyko poślizgu znacząco wzrasta podczas opadów deszczu, śniegu lub marznącej mżawki, ale zagrożenie może występować także w mniej oczywistych sytuacjach. Mokre liście jesienią, zalegający piasek po zimie, cienka warstwa błota czy plamy oleju na jezdni również obniżają przyczepność. Niebezpieczne są także mosty, wiadukty oraz odcinki drogi przebiegające przez zacienione tereny leśne, gdzie nawierzchnia zamarza szybciej niż na pozostałych fragmentach trasy. Niektóre sytuacje są niezależne od kierowcy, ale ryzyko niebezpiecznych sytuacji można minimalizować poprzez właściwe działania. Większemu bezpieczeństwu sprzyjają:
- redukcja i dostosowanie prędkości do panujących warunków,
- zwiększenie odległości od poprzedzającego pojazdu,
- unikanie gwałtownych manewrów,
- regularna kontrola stanu opon, zwłaszcza przed sezonem zimowym.
Śliska jezdnia: znaki drogowe – FAQ
Znak A-15 ostrzega o możliwości poślizgu. Ustawia się go na odcinkach, na których nawierzchnia ma zmniejszoną szorstkość (zmiana nawierzchni, stałe lub okresowe zawilgocenie nawierzchni), a jej stan może być dla kierowcy zaskoczeniem.
Znak A-32 stosuje się sezonowo – w okresie zimowym – i tylko w ściśle określonych miejscach, tj. przed mostami i wiaduktami, na których oszronienie lub gołoledź pojawiają się wcześniej niż w innych miejscach, w pobliżu rzek i zbiorników wodnych, gdzie często występuje oszronienie jezdni.
Oba znaki wskazują na niebezpieczeństwo poślizgu. Znak A-15 ostrzega o miejscach, w których ryzyko poślizgu wynika ze zmniejszonej szorstkości jezdni. Znak A-30 z tabliczką T-15 stosuje się w miejscach, w których w dochodzi do częstych kolizji spowodowanych śliską nawierzchnią występującą w czasie lub podczas opadów deszczu albo mżawki.
