Znaki zakazu nad wodą – kiedy kąpiel jest zabroniona?
Tereny położone nad wodą należą do tych o podwyższonym ryzyku wypadków, szczególnie gdy zaczyna robić się ciepło i w sezonie wakacyjnym. Chodzi nie tylko o plaże i inne publiczne kąpieliska, ale również brzegi jezior, rzek, zbiorników retencyjnych i inne miejsca z dostępem do wody. Czytelne i prawidłowe oznakowanie pełni ważną wolę, jeśli chodzi o prewencję i zapobieganie niebezpiecznym sytuacjom. Jakie mogą być znaki zakazu nad wodą i kiedy się je stosuje? Jakie oznaczenia wskazują, że kąpiel jest zabroniona?
Bezpieczeństwo na obszarach wodnych
Stosowanie odpowiedniego oznakowania, w tym znaków zakazu, jest ważnym elementem systemu bezpieczeństwa na terenach z dostępem do wody. Konieczność ich stosowania wynika z przepisów. Reguluje to ustawa z dnia 18 sierpnia 2011 r. o bezpieczeństwie osób przebywających na obszarach wodnych.
Obszar wodny to – w rozumieniu ustawy – wody śródlądowe, wody przybrzeżne (w pasie nieprzekraczającym jednej mili morskiej od brzegu), a także kąpieliska, miejsca okazjonalnie wykorzystywane do kąpieli, pływalnie i inne obiekty dysponujące nieckami basenowymi o łącznej powierzchni powyżej 100 m2 i głębokości powyżej 0,4 m w najgłębszym miejscu lub głębokości powyżej 1,2 m. Zgodnie z art. 4 wskazanej ustawy zapewnienie bezpieczeństwa na obszarach wodnych polega m.in. na oznakowaniu i zabezpieczeniu terenów, obiektów i urządzeń przeznaczonych do pływania, kąpania się, uprawiania sportu lub rekreacji na obszarach wodnych, prowadzeniu działań profilaktycznych i edukacyjnych dotyczących bezpieczeństwa na obszarach wodnych, w tym na oznakowaniu miejsc niebezpiecznych, a także na informowaniu i ostrzeganiu o warunkach pogodowych oraz innych czynnikach mogących powodować utrudnienia lub zagrożenia dla zdrowia lub życia osób. Za zapewnienie bezpieczeństwa odpowiadają zarządzający obszarami wodnymi:
- na terenie parku krajobrazowego lub narodowego – dyrektor parku – na terenie parku krajobrazowego lub narodowego;
- na terenie, na którym prowadzona jest działalność w zakresie sportu lub rekreacji – osoba fizyczna, osoba prawna i jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej, która prowadzi działalność w takim zakresie;
- na pozostałych obszarach – właściwy miejscowo wójt (burmistrz, prezydent miasta).
Zarządzający obszarem wodnym ma obowiązek umieszczenia – w ogólnie dostępnym miejscu – informacji dotyczących nie tylko zasad korzystania obowiązujących na danym terenie i sposobu powiadamiania o wypadkach (wraz z numerami alarmowymi), ale także ograniczeń w korzystaniu z wyznaczonego obszaru wodnego.
Warto przy tym pamiętać, że prawidłowe oznakowanie i zabezpieczenie miejsc nad wodą – chociaż bardzo ważne – to nie wszystko. Konieczne jest przede wszystkim odpowiedzialne korzystanie z takich terenów. Art. 3 ustawy jasno wskazuje, że osoby przebywające na obszarach wodnych mają obowiązek do zachowania należytej staranności w celu ochrony życia i zdrowia własnego oraz innych osób, w tym w szczególności do stosowania się do umieszczanych przez odpowiednie podmioty znaków zakazu i nakazu.
Znaki zakazu nad wodą – kiedy się umieszcza i jakie to znaki?
Szczegółowe kwestie związane z oznakowaniem obszarów wodnych określa rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 6 marca 2012 r. w sprawie sposobu oznakowania i zabezpieczania obszarów wodnych oraz wzorów znaków zakazu, nakazu oraz znaków informacyjnych i flag. Zgodnie z tym rozporządzeniem odpowiednie znaki – zakazu, ale również nakazu lub informacyjne – umieszcza się w miejscach, w których kąpiel jest niedozwolona lub niebezpieczna, w szczególności przy śluzach, mostach, budowlach wodnych czy na szlakach żeglownych.
- W miejscach, w których obowiązuje zakaz kąpieli oznacza się odpowiednimi znakami określającymi przyczynę zakazu. Znaki powinny być umieszczone w szczególnie przy dojściach i dojazdach do obszaru wodnego.
- Znaki zakazu obowiązują w odległości podanej na obrzeżu znaku, liczonej w metrach w jedną i drugą stronę od znaku. Jeśli na znaku nie ma podanej odległości, obowiązuje on na obszarze wodnym w zasięgu wzroku.
- Znaki zakazu nad wodą mają okrągły kształt o średnicy 40 cm.
Znak „zakaz kąpieli” na kąpieliskach
Kąpieliska (wyznaczone przez radę gminy, wydzielone i oznakowane fragmenty wód powierzchniowych, wykorzystywane przez dużą liczbę osób kąpiących się, jeśli nie wydano stałego zakazu kąpieli) oraz miejsca okazjonalnie wykorzystywane do kąpieli (wykorzystywany do kąpieli, wydzielony i oznakowany fragment wód powierzchniowych niebędący kąpieliskiem) muszą być oznakowane spełniającą określone wymagania tablicą informacyjną. Reguluje to rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 21 grudnia 2018 r. w sprawie ewidencji oraz sposobu oznakowania kąpielisk i miejsc okazjonalnie wykorzystywanych do kąpieli. Na tablicy w kształcie prostokąta o minimalnych wymiarach 100 x 80 cm umieszcza się podstawowe informacje dotyczące kąpieliska lub miejsca okazjonalnie wykorzystywanego do kąpieli, takie jak np. jego nazwa, dane teleadresowe właściwego urzędu gminy odpowiedzialnego za określenie wykazu kąpielisk i prowadzenie ich ewidencji, dane teleadresowe właściwego państwowego inspektora sanitarnego, bieżącą ocenę jakości wody, a także informacje o zakazie kąpieli wraz ze wskazaniem przyczyny zakazu.
Znak informujący o zakazie kąpieli umieszcza się na tablicy informacyjnej, na urządzeniu umożliwiającym zapoznanie się z informacjami lub w bezpośrednim ich sąsiedztwie.
Stosowany na kąpieliskach znak „zakaz kąpieli” powinien być zgodny ze wzorem określonym w załączniku nr 3 do rozporządzenia z dnia 21 grudnia 2018 r.
Flagi na kąpieliskach – kiedy kąpiel jest zabroniona?
Nie tylko znaki zakazu nad wodą mogą wskazywać na potencjalne niebezpieczeństwa i obowiązujący zakaz kąpieli. W tym celu stosuje się również flagi:
- biała – kąpiel dozwolona,
- czerwona – zakaz kąpieli.
Brak flagi oznacza brak dyżuru ratowniczego.
Flagę czerwoną wywiesza się w przypadku, gdy co najmniej:
- temperatura wody wynosi mniej niż 14°C;
- widoczność ograniczona jest do 50 m;
- szybkość wiatru przekracza 5 stopni w skali Beauforta;
- występuje fala powyżej 70 cm, z pojawiającymi się pienistymi białymi grzywami;
- występują silne prądy wsteczne;
- trwa akcja ratownicza;
- prędkość nurtu wody przekracza 1 m/s;
- występuje chemiczne lub biologiczne skażenie wody;
- występują wyładowania atmosferyczne.
Znaki zakazu nad wodą – FAQ
Znaki zakazu nad wodą umieszcza tam, gdzie kąpiel jest zabroniona, szczególności na dojściach do plaży, przy śluzach, w pobliżu pomostów, przy nabrzeżach, przy budowlach wodnych, przy szlakach żeglownych. Znak powinien znajdować się w łatwo dostępnym i dobrze widocznym miejscu.
Przepisy wskazują, że znaki zakazu nad wodą obowiązują w odległości podanej na obrzeżu znaku. Odległość ta liczona jest w metrach, w jedną i w drugą stronę od znaku. Zdarza się, że na znaku nie ma podanej odległości. Wówczas znak obowiązuje na obszarze wodnym w zasięgu wzroku.
Znaki zakazu nad wodą mają okrągły kształt i średnicę 40 cm. Wzory znaków określa rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 6 marca 2012 r. w sprawie sposobu oznakowania i zabezpieczania obszarów wodnych oraz wzorów znaków zakazu, nakazu oraz znaków informacyjnych i flag. W zależności od przyczyny zakazu stosuje się następujące znaki: A-1 kąpiel zabroniona, A-2 kąpiel zabroniona – szlak żeglowny, A-3 kąpiel zabroniona – most, A-4 kąpiel zabroniona – spiętrzenie wody, A-5 kąpiel zabroniona – woda skażona, A-6 kąpiel zabroniona – woda pitna, A-7 kąpiel zabroniona – hodowla ryb, A-8 skakanie do wody zabronione.
