Tablice informacyjne i znaki w parkach
Parki, skwery, ogrody miejskie i inne tereny zielone to ważne punkty na mapie każdego miasta. Mówi się o nich „zielone płuca” – poprawiają mikroklimat i jakość życia mieszkańców. Ich znaczenie nie ogranicza się tylko do aspektów ekologicznych. Zapewniają przestrzeń do spacerów, odpoczynku i rekreacji. Mogą stanowić miejsce spotkań, koncertów i innych wydarzeń kulturalnych. Aby korzystanie z nich było komfortowe i bezpieczne, aby ułatwić poruszanie się, organizację przestrzeni i zadbać o porządek, niezbędne jest odpowiednie oznakowanie. Tablice informacyjne i znaki w parkach mogą mieć różne formy i dotyczyć różnych kwestii – jakie będą przydatne?
Tablice informacyjne i znaki w parkach – z jakimi można się spotkać?
Piktogramy informacyjne
Piktogramy informacyjne to znaki wykorzystujące proste symbole graficzne (niekiedy uzupełnione o opis – krótki tekst doprecyzowujący znaczenie znaku) do przekazywania określonych komunikatów. Ich największą zaletą jest uniwersalność. Przekazują informacje, polecenia wskazówki w prosty sposób. Są zrozumiałe dla szerokiego grona odbiorców, w tym dzieci i zagranicznych turystów, którzy nie posługują się lokalnym językiem.
Mogą występować samodzielnie lub stanowić element większych tablic informacyjnych. Pozwalają stworzyć np. estetyczny, łatwy do zrozumienia regulamin korzystania z danej przestrzeni. W parkach piktogramy informacyjne wykorzystuje się m.in. do oznaczania infrastruktury, punktów o różnych funkcjach, obiektów przyrodniczych. Często można spotkać się z takimi piktogramami jak np.: kosz na śmieci, zakaz śmiecenia, punkt informacyjny, toaleta, prowadź psa na smyczy, drzewo liściaste, drzewo iglaste, obiekt o walorach przyrodniczych, miejsce piknikowe, punkt widokowy.
Znaki zakazu
W przestrzeniach publicznych stosuje się również znaki informujące użytkowników o czynnościach niedozwolonych na danym terenie. Ich zadaniem jest ograniczenie działań niepożądanych, ochrona infrastruktury, ochrona przyrody oraz zwiększenie bezpieczeństwa. Znaki zakazu zwiększają świadomość odwiedzających, pozwalają w prosty sposób, bez czytania długich regulaminów, zapoznać się z obowiązującymi zasadami. Treść takich oznaczeń powinna wynikać z rzeczywiście obowiązujących regulacji dotyczących danego terenu.
W zależności od charakteru przestrzeni i obowiązujących na jej terenie przepisów, mogą to być tabliczki wyrażające: zakaz spożywania alkoholu, zakaz palenia tytoniu, zakaz wprowadzania psów do określonych stref, zakaz puszczania psów bez smyczy, zakaz wjazdu samochodów lub innych pojazdów, zakaz jazdy rowerem, zakaz wchodzenia na określone obszary, zakaz kąpieli w zbiornikach wodnych, zakaz łowienia ryb, zakaz niszczenia roślinności.
Znaki drogowe
Znaki drogowe, chociaż bardziej kojarzą się z ruchliwymi ulicami, znajdują zastosowanie także w parkach i na terenach zielonych – po alejkach poruszają się nie tylko piesi, ale także rowerzyści czy osoby korzystające z UTO. Odpowiednie oznakowanie, zarówno pionowe, jak i poziome, pozwala uporządkować ruch i ograniczyć ryzyko niebezpiecznych sytuacji.
Znaki drogowe, z jakimi można się spotkać w parku, to np.: znak B-1 zakaz ruchu (może być z tabliczką, np. nie dotyczy rowerów, nie dotyczy służb komunalnych), znak C-13 droga dla rowerów, znak C-13a koniec drogi dla rowerów, znak C-16 droga dla pieszych, znak C-13/16 wskazujący ruch pieszych i rowerów na tej samej drodze.
W przypadku oznakowania drogowego należy uwzględnić obowiązujące przepisy dotyczące znaków i sygnałów drogowych. Nie każda tablica informująca np. o ścieżce rowerowej jest formalnym znakiem drogowym.
Znaki realistyczne
Na znakach realistycznych, w przeciwieństwie do piktogramów, które posługują się uproszczonymi symbolami, znajdują się ilustracje lub fotografie przedstawiające obiekty, zwierzęta, rośliny itp. Odwzorowują dany element w sposób możliwie zbliżony do rzeczywistego wyglądu, dzięki czemu komunikaty, które wyrażają, są łatwe do zrozumienia. Mogą być czytelniejsze niż klasyczne piktogramy, co czyni je przydatnym elementem szczególnie w przypadku oznakowania edukacyjnego i przyrodniczego.
Znaki realistyczne mogą wyrażać różnego typu komunikaty. Mogą służyć do identyfikacji gatunków roślin lub zwierząt, wyrażać ostrzeżenia lub zakazy, przekazywać informacje dotyczące wskazanego zachowania. Przykładowe znaki realistyczne: zakaz łowienia ryb, zakaz wprowadzania psów, zakaz spożywania alkoholu, zakaz wjazdu na rowerach, szanuj zieleń, posprzątaj po swoim psie.
Tabliczki „pomnik przyrody”
Tabliczki „pomnik przyrody” służą do identyfikacji prawnie chronionych tworów przyrody. Chodzi o twory przyrody żywej i nieożywionej, a także ich skupiska, o szczególnych walorach przyrodniczych, naukowych, kulturowych, historycznych, krajobrazowych lub estetycznych. Mogą to być np. okazałe drzewa, krzewy, głazy, źródła, wodospady. Kryteria, jakie muszą spełniać obiekty, aby mogły być uznane za pomniki przyrody, określa rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 4 grudnia 2017 r.
Zadaniem tabliczek jest zwrócenie uwagi odwiedzających na wyjątkową wartość danego obiektu oraz przypomnienie o tym, że jest on prawnie chroniony. Oznakowanie tworów przyrody uznanych za pomniki przyrody nie jest dowolne – do ich identyfikacji używa się tabliczek, które spełniają wymagania zamieszczone w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 10 grudnia 2004 r. w sprawie wzorów tablic.
Wymagania dla tablicy „pomnik przyrody”:
- materiał wykonania: PCV, blacha ocynkowana lub blacha aluminiowa;
- kształt i wymiary: prostokąt o wysokości 13,5 cm i szerokości 9 cm;
- wygląd: tło koloru zielonego; w górnej części tablicy umieszczony symetrycznie wizerunek orła w koronie kolory białego o wymiarach 8 x 8 cm; w dolnej części umieszczony symetrycznie w dwóch rzędach napis kolory białego, o wysokości liter 1 cm: POMNIK PRZYRODY.
Inne tablice i znaki przydatne w parkach
Tablice z regulaminem korzystania z parku. Zawierają zbiór zasad, których powinni przestrzegać odwiedzający. Regulamin może określać np. zasady poruszania się po terenie parku, godziny otwarcia i zamknięcia parku, zasady wprowadzania zwierząt, informacje o odpowiedzialności za szkody i naruszenia regulaminu. Tablice często uzupełnia się piktogramami, dzięki którym można szybko zidentyfikować najważniejsze zasady.
Tablice edukacyjne i informacyjne. W zależności od charakteru danego miejsca można stosować wiele rozwiązań, które zwiększają funkcjonalność i atrakcyjność parku. Przydatne mogą być np.:
- tablice edukacyjne – z informacjami o lokalnej przyrodzie, gatunkach roślin i zwierząt, jakie można spotkać w parku;
- tablice z mapą parku – pokazujące układ alejek, lokalizację wejść i różnych punktów;
- drogowskazy i tablice kierunkowe – pomagają odnaleźć konkretne miejsca i zaplanować trasę spaceru.
- tablice historyczne – przybliżające historię parku;
- oznaczenia ścieżek przyrodniczych – informujące o przebiegu tras edukacyjnych i poszczególnych przystankach;
- tablice przy placach zabaw i siłowniach plenerowych – zawierające zasady bezpiecznego korzystania z urządzeń oraz informacje o ich przeznaczeniu;
- tablice dotyczące dostępności – wskazujące trasy bez barier architektonicznych, udogodnienia dla osób z niepełnosprawnościami.
Rola oznakowania w parkach i na terenach rekreacyjnych
Orientacja w terenie – tablice informacyjne, drogowskazy, piktogramy pozwalają zorientować się w układzie alejek, pomagają odnaleźć wyjścia, atrakcje, toalety i inne miejsca. Ułatwiają poruszanie się, szczególnie w przypadku rozległych terenów zielonych.
Bezpieczeństwo – mogą informować o potencjalnych zagrożeniach i ograniczeniach, np. zakaz kąpieli w zbiorniku wodnym, zakaz poruszania się na hulajnogach elektrycznych, lub zasadach korzystania z infrastruktury rekreacyjnej; mogą też wskazywać punkty istotne dla bezpieczeństwa, np. lokalizację defibrylatorów AED.
Utrzymanie czystości i porządku – odpowiednie piktogramy pomagają kształtować właściwe zachowania użytkowników, dzięki czemu łatwiej zachować estetykę otoczenia i chronić zasoby przyrodnicze; to np. znaki przypominające o zakazie śmiecenia, konieczności sprzątania nieczystości po zwierzętach czy zakazie niszczenia zieleni.
Edukacja i ochrona przyrody – w wielu parkach umieszczane są tablice opisujące występujące gatunki roślin i zwierząt, pomniki przyrody, ciekawostki związane z danym miejscem.
Organizacja ruchu – oznakowanie tras pieszych i rowerowych pozwala uporządkować sposób poruszania się po parku i ograniczać ryzyko kolizji między użytkownikami.
Tablice informacyjne i znaki w parkach – FAQ
Takie obiekty powinny być oznakowane zieloną tabliczką z białym orłem i napisem „POMNIK PRZYRODY”. Tabliczka musi spełniać wymagania określone w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 10 grudnia 2004 r. w sprawie wzorów tablic.
Do oznakowania parków stosuje się m.in. piktogramy informacyjne, znaki zakazu, znaki drogowe (np. do do oznakowania ciągów pieszych i ścieżek rowerowych), znaki związane z utrzymanie czystości, tabliczki identyfikujące pomniki przyrody, tablice z regulaminem parku, tablice edukacyjne i przyrodnicze.
Najlepiej sprawdzą się tablice z materiałów odpornych na wilgoć, promieniowanie UV, zmienne temperatury i uszkodzenia mechaniczne. Warto zadbać o oznakowanie, które wyróżnia się trwałością nadruku i które pozostanie czytelne oraz estetyczne przez długi czas eksploatacji.
