Znaki BHP wyrażające zakaz wstępu
Znaki BHP wyrażające zakaz wstępu wykorzystuje się, aby poinformować, że wejście do pomieszczenia lub na dany teren jest zabronione – dla wszystkich lub dla określonych grup użytkowników. Ich rolą jest ograniczenie dostępu do miejsc, w których obecność osób postronnych jest niewskazana ze względu na zagrożenie dla zdrowia lub życia albo bezpieczeństwo prowadzonych procesów. Jakie znaki BHP stosuje się do wyrażania zakazu wstępu i gdzie znajdują one zastosowanie?
Jaką rolę pełnią znaki BHP?
Znaki bezpieczeństwa (znaki BHP) – ostrzegawcze, zakazu, nakazu, informacyjne – przekazują ważne informacje dotyczące zasad postępowania, występujących lub potencjalnych zagrożeń, czynności zabronionych. Czytelne, odpowiednio dobrane i właściwie umieszczone znaki pozwalają zrozumieć obowiązujące zasady i reagować na sytuacje wymagające szczególnej ostrożności. Stosowanie znaków bezpieczeństwa regulują przepisy. Zgodnie z nimi pracodawca powinien zapewnić stosowanie znaków (lub sygnałów) bezpieczeństwa wszędzie tam, gdzie nie można zlikwidować zagrożenia środkami ochrony zbiorowej lub innymi środkami stosowanymi w organizacji pracy.
Do oznakowania miejsc pracy i obiektów należy stosować znaki spełniające wymagania normy PN-EN ISO 7010. Przekazują one komunikaty za pomocą prostych, łatwych do odczytania symboli graficznych – piktogramów, a także kombinacji kształtu i koloru. Chociaż znaki BHP są bardzo intuicyjne, w niektórych miejscach stosuje się znaki z opisem – krótkim napisem umieszczonym pod piktogramem. Każda z grup znaków BHP pełni nieco inną funkcję, jednak wspólnym celem oznakowania jest zwiększenie bezpieczeństwa oraz minimalizowanie ryzyka wypadków.
Znaki BHP zakazu – charakterystyka
Znaki BHP wyrażające zakaz wstępu należą do znaków zakazu. Znaki zakazu informują, jakie działania ze względów bezpieczeństwa są w danym miejscu zabronione. Charakterystyczne dla nich są:
- okrągły kształt,
- czarny piktogram na białym tle,
- czerwone obramowanie i czerwony ukośny pas przekreślający piktogram.
Ujednolicony wygląd pozwala rozpoznać charakter znaku, jeszcze przed zobaczeniem piktogramu. Widząc biały znak z czerwoną obwódką i czarnym symbolem, wiadomo, że na danej przestrzeni obowiązuje jakiś zakaz. W przeciwieństwie do znaków ostrzegawczych, które wskazują na istniejące lub mogące występować zagrożenie, znaki zakazu dotyczą obowiązujących ograniczeń. Nie tyle informują o zagrożeniu, co pomagają zapobiegać zachowaniom mogącym powodować niebezpieczne sytuacje.
Znaki wyrażające zakaz wstępu
Znaki zakazu wstępu stosuje się wszędzie tam, gdzie konieczne jest ograniczenie dostępu do określonych stref, pomieszczeń lub obiektów. Oznakowanie może odnosić się do wszystkich osób albo wyłącznie do określonych grup użytkowników, np. osób nieupoważnionych, postronnych, nieposiadających odpowiednich kwalifikacji. Niektóre znaki mają na celu ochronę osób przed zagrożeniami występującymi w danej strefie, inne natomiast służą ochronie procesów technologicznych, urządzeń, utrzymaniu wymaganych warunków sanitarnych lub obowiązujących procedur bezpieczeństwa. W zależności jaki charakter ma zakaz wstępu i kogo dotyczy, stosuje się odpowiednie znaki.
Najczęściej stosowane znaki BHP wyrażające zakaz wstępu
Ogólne znaki zakazu wstępu
Zakaz wstępu. Najbardziej uniwersalny znak BHP wyrażający zakaz wstępu. Stosowany głównie tam, gdzie dostęp powinien zostać całkowicie ograniczony ze względów bezpieczeństwa lub organizacji pracy.
Zakaz wstępu osobom nieupoważnionym / zakaz wstępu osobom postronnym. Wskazuje, że do danego pomieszczenia, strefy lub na dany teren mają dostęp wyłącznie osoby posiadające odpowiednie uprawnienia, np. pracownicy lub inne osoby realizujące określone zadania. Pozwala ograniczyć ryzyko przypadkowego wejścia osób, które nie są świadome zagrożeń występujących na danym terenie.
Zakaz przejścia. Chociaż znak ten nie zawsze odnosi się bezpośrednio do znaku zakazu wstępu, również pełni funkcję oznakowania mającego na celu ograniczenie i kontrolę dostępu do określonej przestrzeni. Wskazuje na brak możliwości przechodzenia przez dany obszar, ciąg komunikacyjny, fragment obiektu itp.
Znaki ograniczające dostęp ze względów zdrowotnych
W niektórych miejscach mogą występować czynniki, takie jak np. pole elektromagnetyczne czy promieniowanie, które mogą stanowić zagrożenie dla określonych grup osób. W takich przypadkach wskazane jest stosowanie odpowiedniego oznakowania.
Przykłady znaków ograniczających dostęp ze względów zdrowotnych
Zakaz wstępu osobom ze stymulatorem serca. Ostrzega osoby posiadające rozrusznik przed wejściem do strefy, w której występują czynniki mogące wpływać na prawidłowe działanie urządzenia.
Zakaz wstępu osobom z implantami. Zabrania wstępu osobom posiadającym implanty medyczne w związku z oddziaływaniem czynników, które mogłyby wpływać na ich funkcjonowanie.
Zakaz wstępu dla kobiet w ciąży. Stosowany w miejscach, w których kobiety w ciąży mogłyby być narażone na zagrożenia lub działanie czynników szkodliwych. Znak może być zamontowany np. ze względu na: promieniowanie rentgenowskie, obecność substancji toksycznych, żrących lub mutagennych, występowanie szkodliwych oparów, podwyższone ryzyko wypadków.
Znaki ograniczające wnoszenie określonych przedmiotów
Znaki z tej grupy stosuje się w miejscach, w których istnieje konieczność wyeliminowania przedmiotów mogących zakłócać pracę urządzeń lub stwarzających w określonej sytuacji zagrożenie. Oznakowanie pomaga chronić zarówno użytkowników, jak i specjalistyczny sprzęt przed uszkodzeniem lub nieprawidłowym działaniem.
Przykłady znaków ograniczających wnoszenie określonych przedmiotów
Zakaz wstępu z przedmiotami metalowymi i zegarkami. Znak stosuje się przede wszystkim przed wejściem do pomieszczeń i do stref, w których występuje silne pole elektromagnetyczne, np. w pobliżu rezonansów magnetycznych czy specjalistycznej aparatury badawczej i przemysłowej, a także w miejscach, w których znajdują się czułe urządzenia pomiarowe lub maszyny wrażliwe na metale i zakłócenia magnetyczne.
Znaki ograniczające dostęp wybranym grupom użytkowników
Zadaniem tego typu znaków jest ograniczenie dostępu do miejsc, w których określone grupy użytkowników mogłyby być narażone na szczególne niebezpieczeństwo, a także jeśli sama ich obecność mogłyby powodować zagrożenie – dla siebie i otoczenie.
Przykłady znaków ograniczających dostęp wybranym grupom
Zakaz wstępu dzieciom. Znak wyraźnie wskazuje, że na tak oznaczonym terenie nie mogą przebywać dzieci – użytkownicy, którzy ze względu na wiek i etap rozwoju mogą mieć problem z prawidłową oceną ryzyka i których często charakteryzuje nieprzewidywalność zachowań. Stosuje się go wszędzie, gdzie obecność małoletnich stwarza bezpośrednie ryzyko dla ich życia lub zdrowia.
Zakaz wstępu osobom nietrzeźwym. Znak stosuje się w miejscach o podwyższonym ryzyku, w których obecność osób pod wpływem alkoholu lub innych środków odurzających mogłaby zagrażać bezpieczeństwu. Może być stosowany w miejscu pracy, np. przy wejściu do zakładu, na bramach wjazdowych, przed wejściem do stref niebezpiecznych – zgodnie z przepisami niedopuszczalne jest stawianie się w pracy w stanie wskazującym na stan po użyciu alkoholu albo stan nietrzeźwości.
Znaki związane z wymaganiami sanitarnymi lub organizacyjnymi
Znaki zakazu BHP mogą uzależniać możliwość wejścia od spełnienia określonych wymagań. Dotyczy to przede wszystkim miejsc, w których konieczne jest zapewnienie odpowiedniej organizacji pracy, utrzymanie wymaganych standardów higienicznych lub ograniczenie ryzyka związanego ze sposobem korzystania z danej przestrzeni.
Przykłady znaków związanych z wymaganiami sanitarnymi lub organizacyjnymi
Zakaz wstępu z jedzeniem i piciem. Znak stosuje się w miejscach, w których wnoszenie posiłków i napojów może stwarzać zagrożenie dla zdrowia, bezpieczeństwa ludzi lub stanu mienia. Można się z nim spotkać np. w laboratoriach, zakładach produkcyjnych o rygorystycznych wymogach sanitarnych, czytelniach, archiwach, muzeach.
Zakaz wstępu ze zwierzętami. Stosowany przede wszystkim tam, gdzie obecność zwierząt mogłaby naruszyć wymogi sanitarne, bezpieczeństwo ludzi, procesy technologiczne lub dobrostan samych zwierząt. Często stosowany np. przed wejściem do placówek medycznych, obiektów związanych z żywnością. Zakaz ten nie dotyczy psów asystujących.
Zakaz wejścia w obuwiu zewnętrznym. Znak wykorzystywany jest np. w laboratoriach, pomieszczeniach czystych, obiektach związanych z produkcją żywności. Stosuje się go, gdy w pomieszczeniach konieczne jest zachowanie wysokich standardów sterylności, brud (np. piasek, błoto, drobnoustroje) przyniesiony na obuwiu zewnętrznym mógłby zakłócić pracę urządzeń lub skazić produkcję, piasek mógłby negatywnie wpływać na specjalistyczne posadzki lub wykładziny.
Zakaz używania obuwia na wysokim obcasie. Taki znak stosuje się tam, gdzie obuwie na wysokim obcasie mogłoby zwiększać ryzyko urazu na skutek poślizgnięcia, upadku itp. lub uszkodzenia nawierzchni.
Zakaz wchodzenia w obuwiu z metalową podeszwą. Stosowany w miejscach, w których metalowe elementy obuwia mogą stanowić zagrożenie dla bezpieczeństwa, procesów technologicznych, stanu infrastruktury, np. w pomieszczeniach z atmosferą wybuchową, w miejscach, w których gromadzenie się ładunków elektrostatycznych na metalowych elementach mogłoby zakłócić pracę precyzyjnej aparatury pomiarowej.
Znaki ograniczające korzystanie z określonych środków transportu
Takie znaki nie zabraniają wstępu konkretnym osobom, ale nakładają ograniczenia dotyczące sposobu poruszania się po danym obszarze. Mogą być stosowane np. w magazynach, halach produkcyjnych, obiektach logistycznych czy na terenach zakładów przemysłowych, gdzie określone środki transportu mogłyby stwarzać zagrożenia lub utrudniać organizację ruchu.
Przykłady znaków ograniczających korzystanie z określonych środków transportu
Zakaz wjazdu na rowerze. Rowery poruszają się szybko i cicho, co w hałaśliwym środowisku (np. w halach produkcyjnych) zwiększa ryzyko potrąceń pieszych i kolizji. Z kolei posadzki przemysłowe mogą być śliskie lub zanieczyszczone, co sprzyja poślizgom.
Zakaz wjazdu wózkami spalinowymi. Silniki spalinowe emitują dwutlenek węgla i inne szkodliwe związki, które w zamkniętych pomieszczeniach mogą szybko osiągać stężenia zagrażające zdrowiu. Spaliny mogą też uszkadzać i zanieczyszczać towary wrażliwe. Iskry z układu wydechowego lub wysoka temperatura mogą doprowadzić do zapłonu znajdujących się w powietrzu gazów.
Znaki BHP wyrażające zakaz wstępu – FAQ
Znaki BHP wyrażające zakaz wstępu informują o zakazie wchodzenia do określonych pomieszczeń, stref, na teren zakładów itp. Ich zadaniem jest ograniczenie dostępu do miejsc niebezpiecznych, chronionych lub przeznaczonych wyłącznie dla osób upoważnionych.
Tak, w Polsce znaki bezpieczeństwa stosowane w miejscach pracy muszą spełniać wymagania międzynarodowej normy PN-EN ISO 7010.
Znaki zakazu wstępu stosuje się w miejscach, do których – z różnych względów – należy ograniczyć dostęp, np. ze względu na występujące zagrożenia, wymagania sanitarne, specjalne procedury bezpieczeństwa. Można się z nimi spotkać m.in. aa halach produkcyjnych, w pomieszczeniach technicznych, rozdzielniach elektrycznych, laboratoriach, magazynach, placach budowy.
