Oznakowanie i wyposażenie pojazdu ciężarowego
Oznakowanie i wyposażenie pojazdu ciężarowego – jakie podstawowe elementy muszą znajdować się w pojeździe i jak powinien być oznakowany?
Podstawowe elementy wyposażenia pojazdów
Pojazdy poruszające się po drogach muszą być odpowiednio wyposażone – chodzi zarówno o wyposażenie techniczne, m.in. sprawne oświetlenie zewnętrze, prawidłowe lusterka, pasy bezpieczeństwa, wycieraczki, sygnały dźwiękowe, jak i podstawowe elementy związane z bezpieczeństwem, umożliwiające np. właściwą reakcję w sytuacjach awaryjnych. Szczegółowe wymagania w tym zakresie określa rozporządzenie w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia.
Zgodnie z obowiązującymi przepisami każdy pojazd, także pojazd ciężarowy, powinien być wyposażony w:
- gaśnicę – umieszczoną w miejscu łatwo dostępnym w razie potrzeby jej użycia (przepisu nie stosuje się do motocykli) – sprawna technicznie gaśnica pozwala opanować sytuację, gasząc pożar w jego początkowej fazie, co może zapobiec stratom materialnym i zagrożeniu życia;
- trójkąt ostrzegawczy – przeznaczony do ostrzegania o obecności unieruchomionego pojazdu (przepisu nie stosuje się do motocykli jednośladowych) – prawidłowo ustawiony trójkąt ostrzega innych uczestników ruchu o przeszkodzie na drodze.
Pojazdy ciężarowe przystosowane do przewozu osób
Samochód ciężarowy przewożący osoby poza kabiną kierowcy i pomieszczenia przystosowane do przewozu osób muszą spełniać dodatkowe wymagania. Powinny być one wyposażone w:
- apteczkę doraźnej pomocy – odpowiednio wyposażona apteczka pozwala sprawnie i bezpiecznie udzielić pierwszej pomocy osobom poszkodowanym w wypadku komunikacyjnym;
- dwie gaśnice – jedna powinna być umieszczona możliwie blisko kierowcy, a druga wewnątrz przestrzeni przeznaczonej do przewozu osób.
Kamizelka odblaskowa
W rozporządzeniu w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia nie ma zapisów, które wskazywałyby na konieczność wyposażenia pojazdu w kamizelkę odblaskową. Warto jednak o niej pamiętać. Nie jest to duży koszt, a w pewnych sytuacjach kamizelka może okazać się bardzo przydatna. Zgodnie z kodeksem drogowym pieszy poruszający się po drodze po zmierzchu poza obszarem zabudowanym ma obowiązek używać elementów odblaskowych. Dzięki odblaskom kierowcy są w stanie dostrzec pieszego z większej odległości, również po zmierzchu i w warunkach niedostatecznej widoczności, co ma duże znaczenie dla bezpieczeństwa. Trzeba przy tym pamiętać, że kierowca, wychodząc z pojazdu, np. aby ustawić trójkąt ostrzegawczy, staje się pieszym. Jeśli jest to poza obszarem zabudowanym, musi mieć odblaski.
Inaczej jest w przypadku pojazdów ADR, czyli przewożących towary niebezpieczne. Podlegają one oddzielnym przepisom. Zgodnie z nimi na wyposażeniu takiego pojazdu powinny znajdować się kamizelki odblaskowe – dla każdego członka załogi.
Wyposażenie samochodów ciężarowych przystosowanych do przewozu osób – dodatkowe wymagania
Na wyposażeniu samochodu ciężarowego przewożącego osoby poza kabiną kierowcy i pomieszczeń przystosowanych do przewozu osób powinny znajdować się również:
- stopnie lub drabinka z poręczą – zapewniające bezpieczne wsiadanie i wysiadanie,
- oświetlenie wewnętrzne,
- okienka do oświetlania i przewietrzania wnętrza (jeśli nie ma innych wywietrzników),
- przymocowane ławki (w odstępie min. 650 mm – jeśli ławki ustawione są jedna za drugą, min. 900 mm – jeśli ławki ustawione są naprzeciw, włączając w to głębokość jednej ławki),
- urządzenia sygnalizacyjne zapewniające łączność przewożonych osób z kierowcą,
- ogumione koło zapasowe (może być umieszczone na powierzchni ładunkowej, jeśli konstrukcja samochodu przewiduje umieszczenie tam takiego koła).
Wyposażenie pojazdu ADR
Samochody ciężarowe przewożące towary niebezpieczne muszą być wyposażone w sprzęt przeciwpożarowy oraz środki ochrony ogólnej i indywidualnej.
Gaśnice
| DMC jednostki transportowej | Minimalna liczba gaśnic | Minimalna całkowita pojemność na jednostkę transportową | Gaśnica do gaszenia pożarów silnika lub kabiny. Co najmniej jedna o minimalnej pojemności: | Wymagania dla dodatkowej gaśnicy. Co najmniej jedna gaśnica o minimalnej pojemności: |
| do 3,5 t | 2 | 4 kg | 2 kg | 2 kg |
| powyżej 3,5 t do 7,5 t | 2 | 8 kg | 2 kg | 6 kg |
| powyżej 7,5 t | 2 | 12 kg | 2 kg | 6 kg |
Środki ochrony ogólnej i indywidualnej
- Klin pod koła (dla każdego pojazdu, o odpowiednim rozmiarze w stosunku do DMC pojazdu i średnicy jego kół).
- Dwa stojące znaki ostrzegawcze – płyn do płukania oczu (nie jest wymagany w przypadku nalepek o numerach 1, 1.4, 1.5, 1.6, 2.1, 2.2, 2.3).
ŚOI – dla każdego członka załogi
- Kamizelka ostrzegawcza (np. zgodna z normą EN ISO 20471).
- Przenośne urządzenie oświetleniowe.
- Para rękawic ochronnych.
- Ochrona oczu (np. okulary ochronne).
Dodatkowe wyposażenie dla niektórych klas
- Maska ucieczkowa dla każdego członka załogi (nalepki ostrzegawcze 2.3 lub 6.1).
- Łopata, osłona otworów kanalizacyjnych, pojemnik do zbierania pozostałości (materiały stałe i ciekłe oznakowane nalepkami o numerach 3, 4.1, 4.3, 8 lub 9).
Oznakowanie samochodu ciężarowego
Tablice wyróżniające
Samochody ciężarowe i specjalne, których masa całkowita jest większa niż 7,5 tony oraz przyczepy, w tym naczepy, których długość włącznie z dyszlem przekracza 8 m lub których DMC przekracza 10 t) powinny być oznakowane tablicami wyróżniającymi. Umieszcza się je z tyłu, prostopadle i symetrycznie do podłużnej osi pojazdu.
- Tablice wyróżniające dla pojazdu samochodowego – składają się z ukośnych pasów umieszczonych pod kątem 45° ± 5° do pionu, o szerokości 100 mm ±2,5 mm, na przemian barwy żółtej, wykonanych z materiału odblaskowego, oraz barwy czerwonej, wykonanych z materiału fluorescencyjnego.
- Tablice wyróżniające dla przyczepy (naczepy) – mają tło odblaskowe barwy żółtej z obrzeżem fluorescencyjnym barwy czerwonej.
Oznakowanie samochodu ciężarowego przewożącego osoby
Samochód ciężarowy przewożący osoby poza kabiną kierowcy musi być nie tylko odpowiednio wyposażony, ale również odpowiednio oznakowany. Zgodnie z przepisami oznakowanie powinno wyglądać następująco:
- z przodu – prostokątna tablica o powierzchni co najmniej 800 cm2, na białym tle napis „PRZEWÓZ OSÓB” barwy czarnej;
- z tyłu – znak określający dopuszczalną prędkość.
Oznakowanie pojazdów ADR
Pojazdy przewożące towary niebezpieczne muszą być właściwie oznakowane. Specjalne oznaczenia pozwalają szybko rozpoznać, jakie zagrożenia stwarzają przewożone materiały. Jest to szczególnie ważne podczas obsługi pojazdu oraz dla służb ratunkowych, które dzięki temu mogą podjąć właściwe działania w sytuacji awaryjnej, np. wypadku.
Do oznakowania takich pojazdów stosuje się:
- pomarańczowe tablice ADR – gładkie lub z numerami (z numerem rozpoznawczym zagrożenia w górnej części tablicy i numerem UN – w dolnej),
- naklejki ADR – wskazujące rodzaj zagrożenia i – jeśli to konieczne – przekazujące inne istotne informacje dotyczące przewożonych materiałów.
Oznakowanie i wyposażenie pojazdu ciężarowego – FAQ
Przepisy wskazują, że samochód ciężarowy i specjalny o DMC powyżej 3,5 może być wyposażony w sygnał akustyczny ostrzegający o cofaniu pojazdu. Sygnał powinien włączać się i wyłączać równocześnie z włączaniem lub wyłączaniem świateł cofania (w przypadku pojazdów niewyposażonych w światła cofania – z włączeniem lub wyłączeniem biegu wstecznego).
Przepisy nie precyzują, jak powinny być wyposażone samochodowe apteczki pierwszej pomocy. Praktycznym i wygodnym rozwiązaniem jest zakup apteczki zgodnej z normą DIN – minimalne wyposażenie dla apteczek samochodowych określa norma DIN 13164. W takiej apteczce znajduje się komplet bandaży, opatrunków i akcesoria umożliwiające udzielenie pierwszej pomocy poszkodowanym w wypadku komunikacyjnym.
Tak, gaśnica jest jednym z podstawowych elementów wyposażenia pojazdu, również ciężarowego. W przypadku samochodów ciężarowych przystosowanych do przewozu osób na wyposażeniu pojazdu muszą znajdować się dwie gaśnice – jedna blisko kierowcy, natomiast druga – wewnątrz przestrzeni przeznaczonej do przewozu osób.
