Jakie mogą być symbole na naklejkach ADR?
Symbole na naklejkach ADR – piktogramy i symbole do przekazywania informacji o zagrożeniach przy transporcie substancji niebezpiecznych.
Symbole na naklejkach ADR stosowane do oznakowania poszczególnych klas zagrożenia
Klasa 1: Materiały wybuchowe i przedmioty z materiałami wybuchowymi
Klasa 1 ADR obejmuje materiały i przedmioty stwarzające zagrożenie wybuchem – materiały wybuchowe (stałe, ciekłe, mieszaniny materiałów), materiały pirotechniczne oraz przedmioty zawierające materiały wybuchowe lub pirotechniczne.
| Podklasa | 1.1 1.2 1.3 | 1.4 | 1.5 | 1.6 |
| Wzór naklejki |  |  |  |  |
| Symbol | eksplodująca bomba (czarny piktogram na pomarańczowym tle) | 1.4 (czarny symbol na pomarańczowym tle) | 1.5 (czarny symbol na pomarańczowym tle) | 1.6 (czarny symbol na pomarańczowym tle) |
| Uwagi | ** miejsce na wpisanie podklasy – nie należy wypełniać, gdy wybuchowość jest zagrożeniem dodatkowym * miejsce na wpisanie grupy zgodności – nie należy wypełniać, gdy wybuchowość jest zagrożeniem dodatkowym | * miejsce na wpisanie grupy zgodności | * miejsce na wpisanie grupy zgodności | * miejsce na wpisanie grupy zgodności |
Klasa 2: Gazy
Klasa 2 ADR obejmuje gazy czyste, mieszaniny gazów (jednego lub więcej) oraz przedmioty zawierające takie materiały: m.in. gazy sprężone, skroplone, skroplone pod wysokim/niskim ciśnieniem, rozpuszczone, aerozole, chemikalia pod ciśnieniem. Wyróżnia się trzy podstawowe podklasy zagrożeń w obrębie klasy 2. Zagrożenia wynikają z właściwości gazów – łatwopalność, zdolność do utleniania, działanie duszące, toksyczność, działanie żrące.
| Rodzaj | Gazy palne (2.1) | Gazy niepalne i nietrujące (2.2) | Gazy trujące (2.3) |
| Wzór naklejki |   |   |  |
| Symbol | płomień (czarny piktogram na czerwonym tle) lub płomień (biały piktogram na czerwonym tle) | butla gazowa (czarny piktogram na zielonym tle) lub butla gazowa (biały piktogram na zielonym tle) | czaszka i piszczele (czarny piktogram na białym tle) |
Klasa 3: Materiały zapalne ciekłe
Klasa 3 ADR obejmuje ciecze łatwopalne o niskiej temperaturze zapłonu, a także materiały ciekłe stopione i materiały wybuchowe odczulone ciekłe. Zagrożenie wynika przede wszystkim z ich właściwości łatwopalnych – wiąże się z ryzykiem pożaru i szybkiego rozprzestrzeniania się ognia. Do tej klasy zalicza się m.in. paliwa, rozpuszczalniki, takie jak benzyna, etanol czy aceton, farby, kleje.
| Podklasa lub rodzaj | — |
| Wzór naklejki |   |
| Symbol | płomień (czarny piktogram na czerwonym tle) lub płomień (biały piktogram na czerwonym tle) |
Klasa 4.1: Materiały zapalne stałe, materiały samoreaktywne, materiały polimeryzujące i materiały wybuchowe odczulone stałe
Klasa 4.1 ADR obejmuje materiały stałe łatwopalne i niestabilne termiczne, które stwarzają zagrożenie pożarem. Mogą się one łatwo zapalić, np. na skutek działania otwartego płomienia, iskier czy działania ciepła. Do tej grupy należą również substancje, które mogą ulec samozapłonowi. Dodatkowo substancje samoreaktywne mogą w wyniku rozkładu wydzielać szkodliwe i palne gazy lub pary.
| Podklasa lub rodzaj | — |
| Wzór naklejki |  |
| Symbol | płomień (czarny piktogram, tło: białe z siedmioma czerwonymi pionowymi pasami) |
Klasa 4.2: Materiały podatne na samozapalenie
Klasa 4.2 ADR obejmuje:
- substancje piroforyczne (stałe lub ciekłe), które przy zetknięciu z powietrzem zapalają się w ciągu 5 minut,
- materiały i przedmioty samonagrzewające się, które w zetknięciu z powietrzem, ale bez dostarczenia energii z zewnątrz, podatne są na samonagrzewanie; mogą one ulegać zapaleniu, ale tylko w dużych ilościach i po upływie długiego czasu.
Do sytuacji zagrożenia może dojść np. w przypadku uszkodzenia opakowań przesyłek lub uwolnienia się ich zawartości. Materiały klasy 4.2 mogą gwałtownie reagować z wodą.
| Podklasa lub rodzaj | — |
| Wzór naklejki |  |
| Symbol | płomień (czarny piktogram, tło: górna połowa naklejki biała, dolna połowa – czerwona) |
Klasa 4.3: Materiały wydzielające z wodą gazy palne
Klasa 4.3 ADR obejmuje materiały, które przy kontakcie z wodą reagują, wydzielając przy tym gazy palne, które mogą tworzyć z powietrzem mieszaniny wybuchowe. Mogą to być zarówno materiały stałe, ciekłe i przedmioty zawierające takie materiały. Przy takim oznakowaniu jest szczególnie ważne, aby przesyłki chronić przed działaniem wilgoci.
| Podklasa lub rodzaj | — |
| Wzór naklejki |   |
| Symbol | płomień (czarny piktogram na niebieskim tle) lub płomień (biały piktogram na niebieskim tle) |
Klasa 5.1: Materiały utleniające
Klasa 5.1 ADR obejmuje materiały, które nie muszą być palne, jednak w przypadku kontaktu z materiałami palnymi, np. wskutek wydzielania tlenu, stwarzają zagrożenie gwałtowną reakcją, pożarem i wybuchem. Mogą powodować zapalenie lub podtrzymywać palenie innego materiału.
| Podklasa lub rodzaj | — |
| Wzór naklejki |  |
| Symbol | płomień nad kołem (czarny piktogram na żółtym tle) |
Klasa 5.2: Nadtlenki organiczne
Klasa 5.2 ADR obejmuje nadtlenki organiczne (wymagające kontrolowania temperatur i niewymagające kontrolowania temperatury). W kontakcie z innymi materiałami, np. kwasami, związkami metali ciężkich, mogą stwarzać zagrożenie rozkładem egzotermicznym. Dodatkowo, w wyniku rozkładu, mogą wydzielać szkodliwe i palne pary lub gazy, może tez występować samozapalenie.
| Podklasa lub rodzaj | — |
| Wzór naklejki |   |
| Symbol | płomień (czarny piktogram, tło: górna połowa naklejki czerwona, dolna połowa – żółta) lub płomień (biały piktogram, tło: górna połowa naklejki czerwona, dolna połowa – żółta) |
Klasa 6.1: Materiały trujące
Klasa 6.1 ADR obejmuje materiały, o których wiadomo, że kontakt z nimi (nawet jednorazowy i w małych dawkach) może spowodować uszczerbek na zdrowiu lub śmierć człowieka. Zagrożenie zatruciem może wynikać z wdychania, kontaktu ze skórą lub połknięcia takiego materiału.
| Podklasa lub rodzaj | — |
| Wzór naklejki |  |
| Symbol | czaszka i skrzyżowane kości (czarny piktogram na białym tle) |
Klasa 6.2: Materiały zakaźne
Klasa 6.2 ADR obejmuje materiały zakaźne (takie, co do których istnieje uzasadnione podejrzenie, że zawierają patogeny). Stwarzają ryzyko zakażenia, mogą powodować groźne choroby, zarówno u ludzi, jak i u zwierząt, a także zagrożenie w przypadku przedostania się do środowiska wodnego lub kanalizacji.
| Podklasa lub rodzaj | — |
| Wzór naklejki |  |
| Uwagi | trzy półksiężyce nałożone na koło (czarny piktogram na białym tle) |
| Uwagi | w dolnej części naklejki może znajdować się napis w kolorze czarnym: „MATERIAŁ ZAKAŹNY” oraz „W RAZIE USZKODZENIA LUB WYCIEKU NATYCHMIAST POWIADOMIĆ WŁADZE PUBLICZNEJ SŁUŻBY ZDROWIA” |
Klasa 7: Materiały promieniotwórcze
Klasa 7 ADR obejmuje materiały zawierające izotopy promieniotwórcze o stężeniach i aktywności całkowitej przesyłki przekraczaj określone normy. Stwarzają zagrożenie napromieniowania, a w przypadku materiałów rozszczepialnych – reakcji łańcuchowej.
| Podklasa lub rodzaj | Kategoria I-BIAŁA | Kategoria II-ŻOŁTA | Kategoria III-ŻOŁTA | Materiał rozszczepialny |
| Wzór naklejki |  |  |  |  |
| Symbol | trójlistek (czarny piktogram na białym tle) | trójlistek (czarny piktogram, tło: górna połowa naklejki – żółte z białym obrzeżem, dolna – białe) | trójlistek (czarny piktogram, tło: górna połowa naklejki – żółte z białym obrzeżem, dolna – białe) | napis FISSILE w górnej połowie naklejki (czarny napis na białym tle) |
| Uwagi | czarny napis w dolnej części naklejki: „RADIOACTIVE” „CONTENTS…” „ACTIVITY…” Jeden czerwony pasek po wyrazie „RADIOACTIVE” | czarny napis w dolnej części naklejki: „RADIOACTIVE” „CONTENTS…” „ACTIVITY…” W czarnej ramce napis „TRANSPORT INDEX” Dwa czerwone paski po wyrazie „RADIOACTIVE” | czarny napis w dolnej części naklejki: „RADIOACTIVE” „CONTENTS…” „ACTIVITY…” W czarnej ramce napis „TRANSPORT INDEX” Trzy czerwone paski po wyrazie „RADIOACTIVE” | w górnej części naklejki obowiązkowy czarny napis „FISSILE” W dolnej części naklejki napis w czarnej ramce: „CRITICALITY SAFETY INDEX” |
Klasa 8: Materiały żrące
Klasa 8 ADR obejmuje materiały, które w razie wycieku powodują nieodwracalne uszkodzenia skóry lub zniszczenie innych towarów albo środków transportu. Stwarzają zagrożenie w przypadku przedostania się do środowiska wodnego lub kanalizacji. Mogą gwałtownie reagować ze sobą, z wodą lub z innymi materiałami. Uwolnione materiały mogą dodatkowo wydzielać żrące pary.
| Podklasa lub rodzaj | — |
| Wzór naklejki |  |
| Symbol | krople wyciekające z dwóch probówek na dłonie i metal (czarny piktogram, tło: górna połowa naklejki – białe, dolna – czarne z białym obrzeżem) |
Klasa 9: Różne materiały i przedmioty niebezpieczne
Klasa 9 ADR obejmuje niebezpieczne materiały i przedmioty inne niż te ujęte w pozostałych klasach. Mogą stwarzać zagrożenie pożarem, poparzeniem, wybuchem, mogą zagrażać zdrowiu lub być niebezpieczne dla środowiska.
Jakie mogą być symbole na naklejkach ADR – FAQ
Symbole na nalepkach ADR wskazują na rodzaj zagrożenia, jakie stwarza przewożona substancja (np. łatwopalność, toksyczność, wybuchowość, właściwości żrące, promieniotwórczość).
Naklejki ADR umożliwiają szybkie rozpoznanie właściwości substancji, a dzięki temu podjęcie odpowiednich środków ostrożności. Identyfikacja zagrożenia jest również ważna w razie wypadku lub innej sytuacji awaryjnej.
