Słupki chodnikowe – rodzaje, zastosowanie i znaczenie dla bezpieczeństwa
Słupki stanowią jedną z grup urządzeń bezpieczeństwa ruchu drogowego (urządzeń BRD). Występują w różnych wariantach i mogą pełnić różne funkcje, np. do optycznego prowadzenia ruchu stosuje się słupki prowadzące, słupki krawędziowe i słupki przeszkodowe. Osobną grupą są słupki potocznie nazywane słupkami chodnikowymi (ulicznymi), które wykorzystuje się do zabezpieczania przestrzeni przeznaczonych dla pieszych i rowerzystów. Gdzie najczęściej montuje się słupki chodnikowe, jakie pełnią funkcje i jakie są ich rodzaje?
Czym są słupki chodnikowe i jakie pełnią funkcje?
Słupki chodnikowe stosuje się przede wszystkim w celu ochrony przestrzeni przeznaczonej dla pieszych i rowerzystów oraz uporządkowania ruchu. Umożliwiają wyznaczenie granic poszczególnych stref i ograniczenie dostępu pojazdów do wybranych obszarów. Montaż słupków sprzyja poprawie bezpieczeństwa, szczególnie niechronionych uczestników ruchu.
- Wykluczenie ruchu samochodowego na chodnikach. Słupki zabezpieczają chodniki, deptaki, ciągi piesze i pieszo-rowerowe przed nieuprawnionym wjazdem samochodów. Prawidłowo rozmieszczone słupki stanowią barierę i fizycznie uniemożliwiają kierowcom wjazd w miejsca, które nie są przeznaczone dla ruchu pojazdów samochodowych. Dzięki temu możliwe jest zachowanie funkcjonalności chodników oraz zwiększenie bezpieczeństw osób poruszających się pieszo lub na rowerach.
- Ograniczenie parkowania w niedozwolonych miejscach. Słupki często wykorzystuje się, aby uniemożliwić kierowcom parkowanie na chodnikach, pasach zieleni i innych powierzchniach, na których jest to niedozwolone. Problem ten występuje szczególnie w miejscach o ograniczonej liczbie miejsc postojowych, w pobliżu obiektów generujących duży ruch i w strefach płatnego parkowania. Montaż słupków zabezpiecza wybrane obszary, jednocześnie zapewniając pieszym swobodne przemieszczanie się (w odróżnieniu od barier, płotów i innych stałych wygrodzeń, które mogą ograniczać dostępność i utrudniać korzystanie z przestrzeni).
- Zabezpieczenie ciągów pieszo-rowerowych i dróg dla rowerów. Słupki powszechnie stosowane są także do zabezpieczania infrastruktury rowerowej. Mogą być pomocne przy wyznaczaniu przebiegu tras, chronią też drogi dla rowerów i ciągi pieszo-rowerowe przed nieuprawnionym wjazdem samochodów, ograniczając ryzyko kolizji i zapewniając użytkownikom większy komfort korzystania z infrastruktury.
- Organizacja i separacja różnych stref ruchu. W wielu lokalizacjach słupki pełnią funkcję separatorów ruchu. Pozwalają wyraźnie – fizycznie i wizualnie – oddzielić przestrzeń przeznaczoną dla pieszych od jezdni, parkingu czy drogi rowerowej. Takie elementy małej architektury miejskiej sprzyjają uporządkowaniu przestrzeni, ale też zwiększają bezpieczeństwo.
Jakie są rodzaje słupków chodnikowych?
Rodzaje słupków a ich zastosowanie
Słupki blokujące U-12c
Słupki blokujące (słupki parkingowe, słupki chodnikowe) U-12c są bardzo popularnym rozwiązaniem. Ich montaż ma ne celu niedopuszczenie wjeżdżania pojazdów na chodniki lub ciągi piesze albo rowerowe. Znajdują zastosowanie wszędzie, gdzie konieczne jest skuteczne zabezpieczenie przestrzeni przed nieuprawnionym ruchem samochodowym, w tym również parkowaniem w niedozwolonych miejscach.
- Materiał wykonania – przepisy wskazują, że słupki U-12c mogą być wykonane z metalu, drewna lub tworzyw sztucznych. W praktyce najczęściej stosuje się słupki metalowe i słupki z PCV.
- Wysokość słupków – powinna wynosić od 60 do 80 cm.
- Barwa i forma słupków – słupki powinny być w biało-czerwone pasy. Jednocześnie przepisy dopuszczają stosowanie słupków w formie ozdobnej, dostosowanej do architektury otoczenia i o barwach innych niż biało-czerwone.
Słupki wygrodzeniowe – słupki do ogrodzeń łańcuchowych U-12b
Ogrodzenia łańcuchowe U-12b to jeden z dwóch typów ogrodzeń ustawianych w celu ochrony pieszych i oddzielenia ich od jezdni, uniemożliwienia pieszym przekraczania jezdni w niedozwolonych miejscach oraz skanalizowania ruchu pieszych. Mają postać słupków połączonych łańcuchami. Tego typu ogrodzenia stosuje się wzdłuż dróg (ulic), głównie w miastach o dużym ruchu pieszych, w obrębie skrzyżowań, na których ze względów bezpieczeństwa istnieje konieczność skierowania ich na wyznaczone przejścia. Co ważne, ogrodzeń U-12b nie należy stosować przed obiektami, do których uczęszczają dzieci (w takich miejscach stosuje się ogrodzenia segmentowe).
- Barwa słupków – przepisy zalecają stosowanie słupków w naprzemienne pasy białe i czerwone o wysokości 25 cm, przy czym pierwszy dolny pas powinien być biały lub wyjątkowo szary. Dopuszcza się jednak stosowanie ogrodzeń łańcuchowych dopasowanych do architektury otoczenia, o barwach innych niż biało-czerwone.
- Wysokość słupków – wysokość ogrodzeń łańcuchowych powinna wynosić 110 cm
Rodzaje słupków: wygląd i estetyka, materiał wykonania, sposób montażu
Wygląd i estetyka
- Słupki biało-czerwone– standardowa kolorystyka. Kontrastowe biało-czerwone pasy są dobrze widoczne i zwracają uwagę uczestników ruchu na miejsca wymagające szczególnej ostrożności.
- Słupki z elementami odblaskowymi– elementy odblaskowe poprawiają widoczność słupków po zmroku i podczas niekorzystnych warunków atmosferycznych, takich jak np. mgła czy intensywne opady.
- Słupki ozdobne – mogą mieć niestandardowe kształty (np. profilowane słupki ze zwieńczeniami w kształcie kuli) i kolory. Spełniają swoją pierwotną funkcję, a oprócz tego pełnią funkcję ozdobną i stanowią element dopasowany do architektury otoczenia. Takie rozwiązanie często stosowane jest na rynkach starego miasta, deptakach, w pobliżu budynków o charakterze reprezentacyjnym.
Materiał wykonania i właściwości
- Słupki z tworzyw sztucznych (PCV)– są odporne na warunki atmosferyczne i korozję. W przypadku najechania autem istnieje znacznie mniejsze prawdopodobieństwo, że słupek spowoduje poważne zniszczenia karoserii. Słupki PCV są bezpieczniejsze dla pieszych i rowerzystów – kontakt z takim słupkiem niesie za sobą znacznie mniejsze ryzyko groźnych urazów niż zderzenie z metalowym elementem.
- Elastyczne słupki uchylne – słupki z tworzywa sztucznego. Są elastyczne, po najechaniu przez samochód uginają się, a następnie wracają do swojego pierwotnego kształtu. Dzięki temu są mniej podatne na uszkodzenia niż tradycyjne słupki. Dobrze sprawdzają się w miejscach, gdzie istnieje duże ryzyko przypadkowych najechań lub kolizji.
- Słupki metalowe– stanowią przeszkodę praktycznie nie do pokonania, trudno je złamać czy uciąć. Mogą chronić witryny sklepowe, elewacje budynków chodniki przed celowym lub przypadkowym wjechaniem pojazdu. Ze względu na trwałość i wytrzymałość sprawdzą się w miejscach szczególnie narażonych na akty wandalizmu. Słupki ocynkowane są wysoce odporne na korozje i niekorzystne warunki atmosferyczne. Metal pozwala na odlewanie rożnych kształtów – słupki metalowe mogą mieć ozdobne głowice, żłobienia itp.
Sposób montażu
- Słupki do wkopania lub zabetonowania– słupki przeznaczone do osadzania w gruncie lub fundamencie należą do najtrwalszych rozwiązań. Taka metoda montażu zapewnia wysoką stabilność i skutecznie utrudnia przypadkowe lub celowe przesunięcie urządzenia. Po zakończeniu montażu większość elementów mocujących pozostaje niewidoczna, co wpływa na estetykę. Słupki montowane w ten sposób często stosuje się w miejscach wymagających trwałego zabezpieczenia.
- Słupki montowane do podłoża– alternatywą są słupki wyposażone w podstawę (stopę) umożliwiającą przykręcenie ich do utwardzonego podłoża za pomocą śrub i kotew. Rozwiązanie to pozwala na szybszy montaż i ułatwia ewentualną wymianę uszkodzonego elementu lub demontaż słupka bez konieczności rozkopywania terenu. Odpowiednio dobrane mocowanie pozwala uzyskać wysoką stabilność przy prostszej i mniej czasochłonnej instalacji.
Słupki chodnikowe – FAQ
Nie. Przepisy dopuszczają stosowanie słupków chodnikowych w innych kolorach, również w ozdobnej formie – tak aby można było dopasować urządzenia BRD do architektury otoczenia.
Tak. Słupki skutecznie zabezpieczają chodniki, pasy zieleni i inne powierzchnie przed zastawianiem przez pojazdy.
Trzeba pamiętać, że o montażu urządzeń BRD, np. słupków, decyduje zarządca lub właściciel drogi. Na drogach publicznych samodzielny montaż na własną rękę jest całkowicie nielegalny. Jeśli wydaje się, że w danym miejscu potrzebne jest urządzenie BRD, należy złożyć oficjalny wniosek do zarządcy drogi.
