Aktywne znaki drogowe
Znaki drogowe muszą spełniać normy dotyczące widoczności i odblaskowości. Mimo to w niektórych miejscach stosuje się rozwiązania, które dodatkowo zwiększają widoczność oznakowania pionowego. Jak działają aktywne znaki drogowe, jak wpływają na bezpieczeństwo ruchu, gdzie warto je stosować i jakie znaki najczęściej występują w takiej formie?
Znaki standardowe a aktywne znaki drogowe
Znaki drogowe projektowane są tak, aby były dobrze widoczne dla kierowców w każdych warunkach, zarówno w dzień, jak i po zmroku. Obowiązujące przepisy oraz normy techniczne szczegółowo określają wymagania dotyczące nie tylko sposobu ich umieszczania, ale także wielkości, kolorystyki, liternictwa oraz właściwości odblaskowych – lico znaku musi być oklejone folią odblaskową o odpowiednich parametrach. Materiał odblaskowy odbija światło reflektorów nadjeżdżających pojazdów, dzięki czemu znaki są widoczne, również w nocy i w trudniejszych warunkach atmosferycznych, takich jak np. mgła czy gęste opady śniegu, deszczu lub deszczu ze śniegiem.
Widoczność oznakowania ma bezpośredni wpływ na czas reakcji kierowcy. Im wcześniej znak zostaje zauważony i odczytany, tym więcej czasu pozostaje na podjęcie odpowiedniego działania – na zmniejszenie prędkości, zatrzymanie, ustąpienie pierwszeństwa. Zwiększenie widoczności oznakowania w miejscach o podwyższonym ryzyku, np. na przejściach dla pieszych, realnie przekłada się na zmniejszenie liczby kolizji i wypadków z ofiarami. Tymczasem zgodność oznakowania z normami nie zawsze przekłada się na maksymalną skuteczność. Są miejsca, w których nawet prawidłowo zamontowany i dobrze widoczny znak może okazać się niewystarczający, by odpowiednio wcześnie zwrócić uwagę kierowcy. Wówczas rozwiązaniem mogą być aktywne znaki drogowe. Technologia LED i elementy świetlne przyciągają uwagę kierowców i zwiększają widoczność oznakowania.
Jak działają znaki aktywne?
Aktywne znaki drogowe to nowoczesna forma oznakowania pionowego. Rozwiązanie sprawia, że kierowcy mogą dostrzec znak z większej odległości, co jest ważne w miejscach wymagających szczególnej ostrożności. W przeciwieństwie do standardowych znaków, które wykorzystują wyłącznie właściwości odblaskowe materiałów, znaki aktywne wyposażone są w elementy świetlne – dzięki nim znaki są bardzo dobrze widoczne niezależnie od warunków oświetleniowych.
Znaki aktywne nie tylko odbijają światła reflektorów nadjeżdżających pojazdów (lub inne źródła światła), ale same emitują sygnały ostrzegawcze. Najczęściej stosowanym rozwiązaniem w aktywnych znakach drogowych jest oświetlenie LED – montowane na tarczy znaku lub nad nim.
W zależności od miejsca zastosowania i rodzaju infrastruktury aktywne znaki mogą działać w różnych trybach. Najpopularniejsze rozwiązania:
- praca ciągła – znak emituje pulsujące pomarańczowe światło ostrzegawcze przez cały czas;
- aktywacja czasowa – działa wg ustalonego harmonogramu, np. po zmroku;
- aktywacja czujnikowa – znaki wyposażone są w czujniki ruchu, które uruchamiają pomarańczowe światła po wykryciu zbliżającego się do przejścia pieszego lub po wykryciu ruchu pojazdu.
Znaki aktywne mogą być zasilane standardowo (zasilanie sieciowe, akumulator) lub za pomocą odnawialnych źródeł energii – najczęściej stosuje się panele solarne, można spotkać się także z rozwiązaniami hybrydowymi: panelami słonecznymi i turbiną wiatrową. Praktycznym rozwiązaniem są znaki wykorzystujące dwa źródła zasilania, tradycyjne i solarne. Wybór rozwiązania zależy przede wszystkim od lokalizacji oraz dostępności infrastruktury energetycznej. Systemy solarne sprawdzają się zwłaszcza w miejscach, w których wykonanie przyłącza elektrycznego byłoby kosztowne.
Aktywne znaki drogowe – z jakimi można się spotkać?
Znak D-6 – aktywne przejścia dla pieszych
Znak informacyjny D-6 „przejście dla pieszych” stosuje się do oznaczenia miejsca przeznaczonego do przechodzenia pieszych w poprzek drogi. Przepisy i wytyczne techniczne dla znaków drogowych dopuszczają stosowanie aktywnych wersji znaku D-6 (lub D-6b – przejście dla pieszych i przejazd dla rowerów) jako skutecznego narzędzia ochrony pieszych i rowerzystów.
Znaki D-6 z zbudowanym oświetleniem nadającym żółty (pomarańczowy) sygnał ostrzegawczy to tzw. „przejścia dla aktywne”. Stanowią jedno z najpopularniejszych zastosowań znaków aktywnych. Ciekawym rozwiązaniem są znaki aktywne z systemem oświetlenia – w momencie, gdy sensory wykryją, że do przejścia zbliża się pieszy, uruchamiane są lampy oświetlające przejście.
Zgodnie z przepisami aktywne przejścia dla pieszych stosuje się w miejscach o dużym zagrożeniu bezpieczeństwa (brak widoczności, usytuowanie przejścia na drodze o znacznym natężeniu ruchu, występujące potrącenia pieszych). Stosowanie sygnału ostrzegawczego łącznie ze znakiem D-6 w przypadku przejść przez drogi dwukierunkowe o co najmniej dwóch pasach w jednym kierunku ruchu oraz drogi dwujezdniowe poza obszarem zabudowanym jest dopuszczalne w wyjątkowych okolicznościach (zaleca się raczej sygnalizację wzbudzaną lub pełną).
Znaki C-9, C-10, C-11 na słupkach przeszkodowych
Znaki aktywne mogą być także stosowane na słupkach przeszkodowych U-5. Są to urządzenia BRD stosowane głównie na obszarach zabudowanych do oznaczania przeszkód stałych na jezdni, takich jak np. bariery rozdzielające pasy ruchu, azyle dla pieszych, wysepki wyodrębnione krawężnikiem, miejsca rozpoczęcia pasów dzielących. Na słupkach umieszcza się odpowiedni znak nakazu – C-9, C-10 lub C-11.
Słupki przeszkodowe mają kształt walca, graniastosłupa lub ściętego ostrosłupa o wysokości od 90 do 120 cm. Standardowo mają barwę żółtą i podłużne pasy z żółtej folii odblaskowej. Przepisy dopuszczają stosowanie aktywnych słupków U-5 z pulsującym światłem emitowanym przez co najmniej jeden szereg światła wbudowany pomiędzy pasami odblaskowymi. W przypadku słupków aktywnych umieszczone na nich znaki nakazu (C-9, C-10 lub C-11) również powinny być wykonane jako aktywne. Znaki aktywne są widoczne lepiej i z większej odległości, nawet po zmroku, we mgle i podczas opadów. To daje więcej czasu na przygotowanie się na zmianę toru jazdy i bezpieczne ominięcie przeszkody na jezdni.
Znak B-20 STOP
Znak zakazu B-20 „stop” wprowadza obowiązek zatrzymania pojazdu – przed wjazdem na skrzyżowanie z drogą z pierwszeństwem, na przejazd kolejowy niestrzeżony (kategorii D), na przejazd tramwajowy, a także w innych miejscach przecinania się kierunków ruchu. Jest bardzo ważny dla bezpieczeństwa ruchu. Stosuje się go, gdy widoczność pojazdów poruszających się po drodze z pierwszeństwem jest ograniczona, co stwarza ryzyko nieprawidłowej oceny sytuacji.
Aktywny znak STOP działa na tej samej zasadzie co inne znaki aktywne – wbudowane pulsatory LED zwiększają widoczność oznakowania. Pulsujące elementy świetlne sprawiają, że znak wyróżnia się na tle otoczenia i jest lepiej zauważalny z większej odległości. Dzięki temu kierowca jest w stanie dostrzec go odpowiednio wcześnie, zredukować prędkość i zatrzymać się w odpowiednim miejscu przed wjazdem na drogę z pierwszeństwem lub torowisko.
Aktywne znaki drogowe – FAQ
Standardowe znaki drogowe oklejone są folią odblaskową, która odbija światła reflektorów nadjeżdżających pojazdów. Aktywny znak emituje pulsujące światło barwy pomarańczowej. Dzięki temu znak widoczny jest niezależnie od innych źródeł światła, a kierowca jest w stanie go dostrzec z większej odległości, także w trudnych warunkach. Dodatkowo pomarańczowe pulsujące światła to dla kierowców sygnał ostrzegawczy wskazujący na konieczność zachowania szczególnej ostrożności.
Aktywne znaki drogowe mogą być zasilane z sieci lub za pomocą paneli fotowoltaicznych (można spotkać również zasilanie z dwóch źródeł energii odnawialnej: panele solarne i turbina wiatrowa). Bardzo często stosuje się systemy hybrydowe, łączące standardowe i odnawialne źródła zasilania. System oznakowania aktywnego może być wyposażony w akumulator, który gromadzi energię z paneli fotowoltaicznych, co umożliwia prawidłowe działanie znaku również w przypadku długich okresów niekorzystnej pogody.
Znaki aktywne D-6 do oznakowania przejść dla pieszych wyposażone są w elementy świetlne. W zależności od rozwiązania pulsujące światło barwy pomarańczowej może być emitowane przez cały czas lub być wzbudzane, gdy sensory ruchu wykryją zbliżającego się do przejścia pieszego. Aktywne znaki są lepiej widoczne – bez względu na oświetlenie zewnętrzne, również w nocy i w trudnych warunkach. Możliwość wcześniejszego dostrzeżenia znaku daje kierowcom więcej czasu na prawidłową reakcję. Dodatkowo niektóre systemy aktywne mogą uruchamiać lampy oświetlające zebrę.
