Oznakowanie palarni w miejscu pracy
Chociaż obowiązująca w Polsce ustawa antynikotynowa wprowadziła generalny zakaz palenia w pomieszczeniach zakładów pracy, przepisy pozostawiają pracodawcom furtkę w postaci możliwości stworzenia palarni. Jak powinno wyglądać oznakowanie palarni w miejscu pracy i jakie wymagania musi spełniać takie pomieszczenie?
Możliwość wyznaczenia palarni w miejscu pracy w świetle obowiązujących przepisów
Przepisy dotyczące zakazu palenia w miejscu pracy
Co do zasady palenie wyrobów tytoniowych w miejscu pracy jest zabronione. Mówi o tym art. 5 pkt 1 ustawy o ochronie zdrowia przed następstwami używania tytoniu i wyrobów tytoniowych (tzw. ustawy antynikotynowej). Warto wiedzieć, że zakaz ten obejmuje nie tylko papierosy, ale także papierosy elektroniczne oraz nowatorskie wyroby tytoniowe, które ustawa definiuje następująco:
- papieros elektroniczny – wyrób, który może być wykorzystywany do spożycia za pomocą ustnika pary zawierającej nikotynę lub pary niezawierającej nikotyny, lub wszystkie elementy tego wyrobu;
- nowatorski wyrób tytoniowy – wyrób tytoniowy inny niż papieros, tytoń do samodzielnego skręcania papierosów, tytoń fajkowy, tytoń do fajki wodnej, cygaro, cygaretka, tytoń do żucia, tytoń do nosa lub tytoń do stosowania doustnego.
Zakaz palenia w miejscu pracy dotyczy wszystkich pomieszczeń, przestrzeni itp., w których wykonywana jest praca albo pracownicy przebywają w związku z obowiązkami służbowymi, a także części wspólnych, takich jak np. toalety, klatki schodowy, korytarze.
Palarnia – czy pracodawca ma obowiązek jej wyznaczenia?
Pracodawca nie ma obowiązku stworzenia pomieszczenia, w którym pracownicy mogliby palić, a brak palarni nie może być uznany za naruszenie praw pracowniczych. Co więcej, wewnętrzny regulamin firmy może wprowadzać zakaz palenia również na zewnątrz budynków znajdujących się na terenie firmy, jednak na tak radykalne kroki decyduje się raczej niewielu pracodawców.
W związku z obowiązującymi przepisami pracownicy mają obowiązek przestrzegania zakazu palenia w miejscach do tego nieprzeznaczonych, a pracodawca – egzekwowania jego przestrzegania. W przypadku niestosowania się przez pracowników do obowiązującego zakazu pracodawca może stosować karę upomnienia i nagany, a w niektórych sytuacjach – także kary finansowe. Warto również pamiętać o obowiązku oznakowania miejsc, w których obowiązuje zakaz palenia. Konieczność umieszczenia odpowiednich znaków wynika z art. 5 ust 1a ustawy antynikotynowej. Zgodnie z jego zapisami właściciel lub zarządzający obiektem, w którym obowiązuje zakaz palenia wyrobów tytoniowych i palenia papierosów elektronicznych, jest obowiązany umieścić w widocznych miejscach odpowiednie oznaczenie słowne i graficzne informujące o zakazie palenia wyrobów tytoniowych i palenia papierosów elektronicznych na terenie obiektu.
Wyznaczenie palarni dla pracowników
Mimo obowiązującego w miejscach publicznych zakazu palenia, obejmującego m.in. placówki medyczne, uczelnie i placówki oświaty, lokale gastronomiczne, zakłady pracy, obiekty sportowe, przepisy dopuszczają w niektórych miejscach utworzenie palarni. Art. 5a ust 3 ustawy antynikotynowej wskazuje, że właściciel lub zarządzający może wyznaczyć palarnię:
- w domach pomocy społecznej lub domach spokojnej starości;
- w całodobowych oddziałach psychiatrycznych, z wyłączeniem oddziałów dysponujących warunkami wzmocnionego i maksymalnego zabezpieczenia;
- w hotelach;
- w obiektach służących obsłudze podróżnych;
- na terenie uczelni;
- w pomieszczeniach zakładów pracy;
- w lokalach gastronomiczno-rozrywkowych.
Jeśli pracodawca zdecyduje się na utworzenie palarni, musi ona spełniać określone wymagania BHP. Takie pomieszczenie nie może znajdować się w pomieszczeniu pracy ani w miejscu ogólnodostępnym – niepalący nie mogą być narażeni na wdychanie dymu, pary z e-papierosów czy innych substancji uwalnianych z wyrobów tytoniowych, a funkcjonowanie palarni nie może powodować uciążliwości dla pozostałych pracowników.
Jakie wymagania musi spełniać palarnia w miejscu pracy?
W rozumieniu ustawy o ochronie zdrowia przed następstwami używania tytoniu i wyrobów tytoniowych palarnia to pomieszczenie:
- wyodrębnione konstrukcyjnie od innych pomieszczeń i ciągów komunikacyjnych,
- odpowiednio oznaczone,
- służące wyłącznie do palenia wyrobów tytoniowych (w tym nowatorskich wyrobów tytoniowych) lub papierosów elektronicznych,
- zaopatrzone w wywiewną wentylację mechaniczną lub system filtracyjny (w taki sposób, aby dym tytoniowy, para z papierosów elektronicznych lub substancje uwalniane za pomocą nowatorskiego wyrobu tytoniowego nie przenikały do innych pomieszczeń).
Wymagania, jakie muszą spełniać pomieszczenia będące palarniami określa załącznik do rozporządzenia w sprawie ogólnych przepisów BHP.
Ogólne wymagania i usytuowanie palarni – zgodnie z § 40:
- palenie tytoniu w zakładach pracy jest dozwolone wyłącznie w odpowiednio przystosowanych pomieszczeniach (palarniach) wyposażonych w dostateczną ilość popielniczek;
- palarnie powinny być usytuowane w sposób nienarażający osób niepalących na wdychanie dymu tytoniowego.
Minimalna powierzchnia i wentylacja palarni – zgodnie z § 41:
- w palarni powinno przypadać co najmniej 0,1 m2 powierzchni podłogi na każdego pracownika najliczniejszej zmiany korzystającego z tego pomieszczenia, z tym jednak że powierzchnia poszczególnych pomieszczeń przeznaczonych na palarnie nie powinna być mniejsza niż 4 m2;
- w palarni należy zapewnić przynajmniej dziesięciokrotną wymianę powietrza w ciągu godziny.
Oznakowanie palarni w miejscu pracy
Zapisy ustawy wskazują, że palarnia powinna być odpowiednio oznakowana. W jaki sposób? Ponieważ nie ma żadnego obowiązującego wzoru dla znaku palarni, można stosować właściwie dowolne oznakowanie. Ważne, by było czytelne i dla każdego zrozumiałe. Zgodnie z ustawą w przypadku zakazu palenia stosuje się odpowiednie oznaczenia słowne i graficzne. Wydaje się więc, że również w przypadku palarni warto stosować znaki z piktogramami i krótką informacją tekstową, np. „tu wolno palić”, „palarnia”. Można także stosować tabliczki ostrzegające o skutkach palenia, np. „palenia albo zdrowie, wybór należy do Ciebie”.
Właściwe oznakowanie palarni w miejscu pracy jest przede wszystkim wymogiem formalnym, ale pełnią także funkcję informacyjną. Znaki jednoznacznie wskazują miejsce, w którym palenie papierosów, e-papierosów czy nowatorskich wyrobów tytoniowych jest dozwolone, co jednocześnie pomaga zapobiegać paleniu w pozostałych częściach zakładu pracy.
Jakie znaki można stosować do oznakowania palarni w pracy?
Tabliczki informacyjne z piktogramem przedstawiającym palący się papieros lub papieros elektroniczny i podpisem, np. „tu wolno palić”, „tu wolno palić papierosy elektronicznie”, „palarnia”. W odróżnieniu od znaków zakazu palenia, tabliczki do oznakowania palarni utrzymane są w niebieskiej kolorystyce.
Piktogramy informacyjne – z podpisem lub bez podpisu.
Tabliczki z napisem „palarnia”
Znaki ostrzegające o skutkach palenia – piktogram z odpowiednim oznaczeniem słownym lub tabliczki tylko z napisem.
Znaki realistyczne – z realistyczną grafiką zamiast schematycznego piktogramu i z odpowiednim oznaczeniem słownym.
Oznakowanie palarni w miejscu pracy – FAQ
Nie, pracodawca nie ma obowiązku wyznaczenia palarni w miejscu pracy, chociaż przepisy dają mu taką możliwość. Wyznaczenie palarni jest jedynie dobrą wolą pracodawcy. W przypadku stworzenia palarni trzeba pamiętać, aby pomieszczenie spełniało wymagania, które wynikają m.in. z przepisów BHP.
Tak, zgodnie z zapisami ustawy o ochronie zdrowia przed następstwami używania tytoniu i wyrobów tytoniowych (tzw. ustawy antynikotynowej) palarnia powinna być odpowiednio oznaczona.
Przepisy nie wskazują, jakich znaków należy używać do oznakowania palarni. Dobrą praktyką wydaje się stosowanie znaków zwierających oznaczenia słowne i graficzne. Znaki powinny być czytelne, zrozumiałe dla użytkowników u umieszczone w widocznych miejscach, np. przy wejściu do palarni.
Szukasz odpowiedniej gaśnicy? Zapraszamy na Znakowo.pl. W naszym sklepie znajdziesz gaśnice (proszkowe, płynowe, wodne), które sprawdzą się do zabezpieczenia różnego rodzaju obiektów.
