Kary za wykroczenia ppoż. – zmiany obowiązujące od stycznia 2026 r.
2 stycznia 2026 r. weszły w życie zmiany wprowadzające surowsze kary za wykroczenia ppoż. Warto pamiętać, że przepisy ppoż. dotyczą nie tylko właścicieli czy zarządców nieruchomości. Obowiązki w tym zakresie spoczywają również na mieszkańcach budynków wielorodzinnych. W jakim zakresie? Czy można dostać mandat za trzymanie na klatkach sprzętu sportowego, wózków lub innych rzeczy?
Wykroczenia ppoż.
Czynności, które mogą spowodować pożar, jego rozprzestrzenianie się, utrudnienie prowadzenia działań ratowniczych lub ewakuacji są wykroczeniem, za które grożą konkretne sankcje. Zgodnie z art. 82 § 1 kodeksu wykroczeń do takich zalicza się:
- niedozwolone używania otwartego ognia, palenia tytoniu, stosowania innych czynników mogących zainicjować zapłon materiałów palnych;
- wykonywanie prac niebezpiecznych pożarowo bez odpowiedniego zabezpieczenia;
- używanie instalacji, urządzeń, narzędzi niesprawnych, w sposób niezgodny z przeznaczeniem, niepoddanych wymaganym kontrolom technicznym – jeśli może to przyczynić się do powstania pożaru, wybuchu lub rozprzestrzeniania ognia;
- napełnianie gazem płynnym butli w obiektach nieprzeznaczonych do tego celu;
- nieprzestrzeganie zasad dot. używania i przechowywania materiałów niebezpiecznych pożarowo;
- garażowanie pojazdu silnikowego w obiektach i pomieszczeniach do tego nieprzeznaczonych z nieopróżnionym zbiornikiem paliwa i nieodłączonym na stałe zasilaniem akumulatorowym;
- składowanie materiałów palnych na drogach komunikacji ogólnej służących ewakuacji i umieszczanie przedmiotów na tych drogach w sposób zmniejszający ich szerokość albo wysokość poniżej wymaganych wartości;
- składowanie materiałów palnych na poddaszach i drogach komunikacji ogólnej w piwnicach;
- składowanie materiałów palnych pod ścianami obiektów lub przy granicach działki – w sposób naruszający zasady bezpieczeństwa pożarowego;
- uniemożliwianie lub ograniczanie dostępu do urządzeń ppoż., gaśnic, instalacji ppoż., urządzeń sterujących takimi instalacjami itp. oraz wyjść ewakuacyjnych i okien dla ekip ratowniczych;
- uniemożliwianie lub ograniczanie dostępu do źródeł wody do celów ppoż.
Art. 82 § 2 k.w. przewiduje sankcje dla osób, które mając obowiązek zapewniania warunków ppoż. obiektów lub terenów, nie dopełniają tego obowiązku. Chodzi m.in. o zapewnienie odpowiednich warunków ewakuacji, utrzymanie dróg pożarowych w należytym stanie, wyposażeniu obiektu w gaśnice i urządzenia ppoż. oraz utrzymanie sprzętu w pełnej sprawności i oznakowanie obiektu odpowiednimi znakami bezpieczeństwa.
Art. 82 § 3 k.w. dotyczy rozniecania ognia poza miejscami wyznaczonymi do tego celu i palenia tytoniu w lasach, na terenach śródleśnych, na obszarze łąk, torfowisk i wrzosowisk (z wyjątkiem miejsc na drogach utwardzonych i miejsc wyznaczonych do pobytu ludzi). Chodzi np. o zakaz rozpalania ognisk w lesie.
Art. 82 § 4 k.w. zakłada kary za wypalanie trawy, słomy lub pozostałości roślinnych na polach w odległości mniejszej niż 100 m od zabudowań, lasów, zboża na pniu i miejsc ustawiania stert lub stogów bądź w sposób, który powoduje zakłócenia w ruchu drogowym, a także bez zapewnienia stałego nadzoru w miejsca wypalania.
Zgodnie z art. 82 § 5 k.w. karze podlega, kto w inny sposób nieostrożnie obchodzi się z ogniem, natomiast zgodnie z art. 82 § 6 k.w. – kto pozostawia małoletniego do lat 7 w okolicznościach, w których istnieje prawdopodobieństwo wzniecenia przez niego pożaru.
Jakie kary za wykroczenia ppoż. i co się zmieniło w 2026 r.?
Przed zmianami w kodeksie wykroczeń i kodeksie postępowania w sprawach o wykroczenia, które weszły w życie z początkiem roku, maksymalna kara grzywny za wykroczenia z art. 82 k.w. (§ 1–3, 4 i 5) wynosiła 5 000 zł, natomiast wysokość mandatu – 500 zł. Biorąc pod uwagę wzrost płacy minimalnej od czasu ostatnich nowelizacji k.w. i k.p.s.w. (odpowiednio koniec lat dziewięćdziesiątych i początek lat dwutysięcznych) , kary te stały się po prostu nieskuteczne.
Jakie zmiany przynosi nowelizacja przepisów?
- Za wykroczenia określone w art. 82 § 1, 2, 4 i 5 grozi kara aresztu, ograniczenia wolności albo grzywny (dotychczas była to kara aresztu, grzywny lub kara nagany).
- Również za wykroczenie z art. 82 § 3 grozi kara aresztu, ograniczenia wolności albo grzywny (dotychczas była to kara aresztu, ograniczenia wolności, grzywny lub kara nagany).
- Za wykroczenia określone w art. 82 § 1–3, 4 i 5 sąd może nałożyć grzywnę w wysokości nawet 30 000 złotych.
- Zgodnie z k.p.s.w. w postępowaniu mandatowym w sprawach o wykroczenia określone w art. 82 § 1–3, 4 i 5 k.w. można nałożyć grzywnę w wysokości do 5 000 zł, natomiast jeśli czyn wyczerpuje znamiona wykroczeń określonych w dwóch lub więcej przepisach ustawy – do 6 000 zł.
Klatka schodowa to droga ewakuacyjna
W związku z zaostrzeniem kar za wykroczenia ppoż. można spodziewać się wzmożonych kontroli części wspólnych budynków mieszalnych – w szczególności klatek schodowych, korytarzy, piwnic czy strychów.
Klatki schodowe i korytarze często traktowane są jako dodatkowa przestrzeń do przechowywania. Warto jednak mieć świadomość, że pozostawiony na klatce wózek dziecięcy, rower, hulajnoga czy meble mogą w sytuacji zagrożenia realnie utrudnić, a nawet uniemożliwić pracę służb i sprawną ewakuację. Dotyczy to także samowolnie wydzielanych korytarzyków, montowanych krat, szafek czy innych konstrukcji ograniczających szerokość przejścia. Klatka schodowa i korytarz stanowią drogę ewakuacyjną – muszą być drożne, odpowiednio oznakowane i dostępne przez cały czas. Niektóre przedmioty przechowywane w częściach wspólnych nie tylko zabierają cenne miejsce, ale stanowią dodatkowe źródło zagrożenia. Meble, kartony, elementy z tworzyw sztucznych są materiałami palnymi – w razie pożaru przyspieszają rozprzestrzenianie się ognia i zwiększają zadymienie.
Co istotne, nie musi dojść do pożaru, aby nałożyć karę na osobę niestosującą się do przepisów bezpieczeństwa pożarowego. Sam fakt naruszenia przepisów, np. zastawianie drogi ewakuacyjnej, może stanowić podstawę do ukarania grzywną. Zaostrzenie kar wyraźnie podkreśla, że tego rodzaju naruszenia nie są jedynie drobnymi uchyleniami, ale realnym zagrożeniem dla bezpieczeństwa.
Sytuacja staje się poważniejsza, gdy dojdzie do pożaru lub bezpośredniego zagrożenia. Wówczas sprawa może zostać zakwalifikowana nie jako wykroczenie, a przestępstwo. Wówczas zastosowanie mają przepisy kodeksu karnego, a konsekwencje są znacznie poważniejsze.
Kary za wykroczenia ppoż.: zmiany obowiązujące od stycznia 2026 r. – FAQ
Za niestosowanie się do przepisów ppoż. np. za zastawianie drogi ewakuacyjnej, brak odpowiednich znaków bezpieczeństwa, niewyposażenie budynku w odpowiednie gaśnice i urządzenia ppoż., w postępowaniu mandatowych może być nałożona grzywna w wysokości 5 000 zł (lub 6 000 – jeśli wykroczeń jest więcej niż jedno). Jeśli sprawa trafi do sądu, maksymalna grzywna może wynieść 30 000 zł.
Nie. Klatki schodowe i korytarze w budynkach wielorodzinnych są drogami ewakuacyjnymi. Wózki, meble, sprzęt sportowy, kartony, a także samowolne zabudowy ograniczają ich drożność – w sytuacji zagrożenia mogą utrudniać ewakuację i pracę służb. Dodatkowo wiele przedmiotów to materiały palne, które w razie pożaru przyczyniają się do szybszego rozprzestrzeniania się ognia i zadymienia.
Nie – wystarczy sam fakt naruszenia przepisów. Nie jest konieczne powstanie pożaru ani szkody.
